{ KENTERINGen ]-digit

Redactioneel Mei 2008: MYTHE EN VERJAARDAGEN

2008-05-30T16:06:36+02:00

Bij het lezen van de evangelieverhalen kunnen we onmogelijk zonder de achtergrondvan de Joodse Oorlogen die in Judea plaatsvonden tussen 66 en 135 na Chr. De verhalenvan die eerste messiaanse gemeenten, en hun visie op de praktijk van Jezus vanNazareth, dienen gelezen te worden in de context van een afschuwelijke catastrofe: het“ 11 september ” van Judea vond plaats in de zomer van 70 n.C. De opstand van hetjoodse volk tegen de verregaande uitbuiting vanwege de Romeinse bezetter resulteerdein een verpletterende nederlaag met de totale verwoesting van Jeruzalem. De tempelwerd met de grond gelijk gemaakt, een vierde van de bevolking afgeslacht. De jodenzagen niet alleen hun religieus, maar tegelijk ook hun politiek, juridisch en economischcentrum in één klap van de kaart gevaagd. Niets zou, na die zomer, ooit nog hetzelfdezijn.Het is in die nadagen dat één van de strafste heldenverhalen van Israël opgetekendwerd: de verschansing in de burcht van Massada, één van de laatste verzetshaardenvan de Zeloten. Het jarenlange verzet eindigde ook daar in een nederlaag, tegen desuprematie van het Romeins Imperium was niets te beginnen. Maar de joden haddenwel gezworen dat zij liever zouden sterven dan verder te moeten leven onder de bezettingvan de Romeinen. En aan die beloften hebben zij zich gehouden: toen de Romeinsetroepen eindelijk door de versterkingsmuren beukten, hadden alle joden - mannen,vrouwen en kinderen - zich reeds het leven ontnomen. Geen levende ziel kon nog onderRomeinse handen vernederd worden.Dit oude weerstandsverhaal tegen de veroveringshonger van een imperialistische wereldmachtis vandaag springlevend in de herinnering van jonge Israëlieten. Scholenvoeren dagelijks busladingen leerlingen naar Massada: op schoolreis naar de wortelsvan de joodse onverzettelijkheid. Tussen de ruïnes van het verzetsbolwerk worden Israëlischejoden van kindsbeen af niet enkele onderwezen over hun geschiedenis, zeworden er vooral geïnjecteerd met een stevige dosis nationalisme. Want Massada isintussen uitgegroeid tot hét voorbeeld van hoe de strijd tegen de Palestijnen moet gevoerdworden: fanatiek, meedogenloos, liever sterven dan een toekomst met hen.De burcht van Massada is uitgegroeid tot een symbool van de zionistische strijd. Generatiena generatie wordt joodse Israëli ’ s op die plek geleerd hun Arabisch broedervolkte haten en te bestrijden, met dezelfde pitbull-mentaliteit waarmee ze ooit de Romeinsebezetter hebben bevochten. Het is angstaanjagend hoe het onderwijs zich leent tot eenpedagogie van oorlogslogica en meewerkt aan een leerplan van systematische geschiedvervalsing.Want het Romeinse Imperium - dat aan het einde van de eersteeeuw alle landen rond de Middellandse Zee in zijn greep had - vergelijken met het Palestijnsevolk, dat nu al zestig jaar in eigen land als vluchteling leeft, is complete waanzin.Zelfs wanneer je de Palestijnen slechts als voorpost beschouwt van een bredereArabische alliantie: de vergelijking gaat niet op.En toch wérkt het: Deze maand viert de internationale gemeenschap het ontstaan vande staat Israël. De caesar van het Amerikaanse Imperium, George W. Bush gaat ondergrote mediabelangstelling zijn trouwste bondgenoot Israël een gelukkige verjaardagwensen, en welke plaats kiest hij daarvoor uit? Inderdaad: Massada. Of all places. Terwijl de Texaan zich uitgebreid van zijn beste kant laat fotograferen, praat hij de internationalemedia lam met voorspellingen over een spoedige oplossing voor het conflict,“ o p voorwaarde, natuurlijk, dat beide partijen bereid zijn toegevingen te doen ” voegthij er fijntjes aan toe. Maar terwijl zijn lippen bewegen, brengt Bush - door de ensceneringin Massada - een àndere, weliswaar onuitgesproken boodschap naar voren, nl.:“ W ij zullen samen tegen die moslimhonden strijden, -zoals we ooit hier in deze verschansinggevochten hebben: zonder toegevingen! Tot de dood, als het moet. ” ElkeIsraëlische jood, jong of oud, heeft aan dat ene beeld van Bush in de ruïnes van Massadagenoeg om dié boodschap te horen klinken.En de rest van de wereld, staart zich blind op het diplomatieke theater, ziet de GroteVredestichter handjes schudden en glimlachen, hoort hem boodschappen van hoop en‘ s jaloom ’ verkondigen, dáár op die prachtige plek in de woestijn, zoals Mozes bijna,bovenop de berg, daar in …– “ Hoe heet die plek ook al weer, …? Moeten we beslist ooit eens naartoe reizen,schat. Moet je kijken wat een prachtig panorama! ”Laat ons daarom, tegen de mythevorming, in deze maand de ‘ Nakbah ’ gedenken.De ‘ catastrofe ’ die gepaard ging met de oprichting van de staat Israël: de massaleen gewelddadige verdrijving van de Palestijnen. 418 Palestijnse dorpen en zes grotesteden werden etnisch gezuiverd. Meer dan 700.000 mensen werden van de ene op deandere dag van het statuut van burger in dat van vluchteling gedwongen. Twee derdenvan de Palestijnen werden van hun grond verdreven. Momenteel zijn er ruim 4 miljoenerkende Palestijnse vluchtelingen, maar door de Israëlische Wet op de Terugkeer van1950 kunnen die nooit meer naar hun land en eigendommen terugkeren. Nochtans bevestigtde VN-resolutie 194 het recht op terugkeer van de Palestijnen naar hun landvan oorsprong. De overige Palestijnen leven als tweederangsburgers in hun eigen land,worden systematisch beroofd van hun vruchtbare gronden en waterputten, worden verdrongendoor Joodse kolonisten (de joodse kolonies hebben zowat 40% van alle grondop de Westelijke Jordaanoever in beslag genomen), ze worden gedwongen om te wonenin een openluchtgevangenis omringd door een apartheidsmuur. Laat ons nog evenwachten met het vieren van verjaardagen, maar eerst werken aan bewustmaking ronddeze tragedie die de basis van het conflict vormt -samen met de joodse vredesbewegingin Israël trouwens, die ontzettend hard werkt aan de bewustwording omtrent dezegeschiedenis bij de eigen gemeenschap.Palestina is geen probleem van het Midden-Oosten. Het is een probleem dat door Europagecreëerd is. Het is onze verantwoordelijkheid om het beleid van de staat Israëlaan te klagen en gerechtigheid te eisen voor het Palestijnse volk. Hopelijk, ooit, vierenwe de verjaardag van een democratische en seculiere staat waarin Israëli ’ s en Palestijnenhet eigen en mekaars nageslacht een toekomst gunnen. Elke Vandeperre

Inhoud {KENTERINGEN]Digit nr 3, mei 2008

2008-05-30T15:26:43+02:00

{Wat lees je in ons mei-nummer...?]

Om het mei-nummer te downloaden, klik of de illustratie hiernaast.

Inhoud mei-nummer:

§ Redactioneel: ‘Mythen en verjaardagen’, Elke Vandeperre over het gedenken van de Nakbah en Bush in Massada

§ KOP en Munt: ‘Er is maar één Belgische arbeidersbeweging’ Jozef Mampuys over 1 mei en Rerum Novarum

§ Kop en MUNT: ‘Veertig jaar geleden was het natuurlijk mei ’68’ Een terugblik door Ida Dequeecker, Ludo Abicht, Rita Mulier, Kris Merckx. § To The Point: ‘Het Vlaamse Hadith Project’, Rachida Lamrabet over de dubbelzinnig houding van de Vlaamse overheid t.a.v. de islam§ Reporter ter plaatse: ‘Welkom bij Gabriela!’, Pol Thoné over zijn deelname aan een inleefreis naar de Filippijnen.§ Klein verzet: ds. Ina Koeman over de solidariteit in de bijbelgroep ‘Brood en Rozen’§ Het Derde Testament: ‘Het einde van deze wereld(wan)orde’, een actualserende hertaling van enkele hoofdstukken uit Apokalyps, door Elke Vandeperre

§ Kunst-greep: ‘Ik ben niet gekomen om te slapen’, Hanna Mapuys bespreekt de documentaire ‘Persona non Grata’ van Fabio Wuytack over het leven van zijn vader Frans Wuytack.

§ Verder een aankondiging van de studiedag “What’s left on the left? – 40 jaar na mei ‘68” – Open Denkdag ‘Links vandaag’. Voor meer info: klik hier.

Surf eens langs de webstek van {KENTERINGen]Digit. Hier kan je reageren op artikels, alle voorbije digitale nummers downloaden, de inhouden en edito’s van 5 jaargangen van papieren {KENTERINGen]-nummers lezen, werk van onze cartoonist bekijken, de {KENTERINGen]-index downloaden of oude nummers bestellen, enz…

Het volgende nummer mag u verwachten in juli 2008.

Veel leesplezier!

De {KENTERINGen]-redactie

Voor info en reacties: kenteringen.digit@gmail.com Onze weblog: http://kenteringen.skynetblogs.be

REDACTIONEEL MAART: IK DENK DAT IK BEN. EN DUS.

2008-04-06T16:52:29+02:00

Geef toe, het heeft iets masochistisch wanneer een volk haar Oscars uitdeelt. Of het nu gaat over de grootste Belg, of de machtigste, de meest sexy politicus, of de grootste intellectueel van Vlaanderen, de uitkomst is per definitie gênant. Het verlangen van de elite om uit te pakken met de alphamannetjes en -vrouwtjes die het best aansluiten bij het samenlevingsmodel dat zij tracht te verkopen, overstijgt nauwelijks het infantiele. Het roept -ik kan er niets aan doen- kleuterklasherinneringen op in de stijl van “Ons huis is toch groter dan het uwe” en “Mijn pa is sterker dan mijnheer de directeur want hij heeft een judopak”. Neem nu die laatste prijskamp: de grootste intellectueel. Voor een Miss-Belgiëparade kan ik mij intussen een ‘afnemerspubliek’ bedenken dat zich geilogend voor de beeldbuis verschanst om menige borsten en billen testaankoop-gewijs tegen elkaar af te wegen. Om welke reden dan ook. Maar de idee dat we -stel u voor- binnenkort geterroriseerd worden met TV-shows waarin intellectuelen met hun grijze massa bloot over de catwalk lopen te paraderen, daar mag ik toch eerlijk gezegd niet aan denken. U? En het gegeven dat Etienne Vermeersch, filosoof en emeritus professor aan de UGent, de gouden tiara voor zijn rekening heeft genomen, maakt die idee er niet bepaald aantrekkelijker op.Nu, het misleidende aan heel die verkiezing van grootste intellectueel is eigenlijk de titel, want fundamenteel sluit het verkozen namenlijstje best wel goed aan bij de vraag die Knack aan honderd ‘prominente’ Vlamingen voorlegde, nl.: “Wie wegen volgens u het zwaarst op het maatschappelijke debat?” U voelt al aan: het antwoord op die vraag stemt ver-re-van overeen met de titel die klaarligt voor de vaakst genoemde. Laat ons even de test doen: Neem nu het debat over de toekomst van de Kerk. Bon, wie weegt het zwaarst op het debat volgens u? Inderdaad, men kan moelijk een andere naam dan die van onze kardinaal noemen. Maar hebben we daarmee gezegd dat we blij zijn met zijn ‘geweeg’ op dat debat? Belangrijker nog: hebben we daarmee gezegd dat Danneels onze grootste intellectueel is? Ik dacht het niet.Maar met dit wedstrijdreglement moet het ons nauwelijks verbazen dat we vandaag met Vermeersch als ‘grootste intellectueel van Vlaanderen’ opgescheept zitten. Want noem een thema en Etienne heeft er een mening over, zo’n uitgesproken eenvoudige mening zelfs dat een debat er vaak onder bezwijkt. Wégen dat die man doet: op het debat over de Belgische politiek, over euthanasie, over het cordon sanitaire rond het VB, over moslima’s en hun hoofddoek, over religie in het algemeen en islam in het bijzonder, over het verkeerde pad dat de multiculturelen opgaan, over parasitaire Walen en Verlichte Vlamingen,… kortom, wie een thema kan noemen waarover Vermeersch geen mening heeft die wint een broodrooster.Máár, hoor ik u denken, is dat niet precies de taak van een filosoof: nadenken en meningen te berde brengen? U heeft een punt. Ook ik vind het belangrijk dat er in een samenleving mensen vrijgesteld worden, eventueel zelfs betaald -enkel en alleen om na te denken. Over wat al niet. Over de wereld, over ons, over hoe wij kunnen samenleven zonder mekaar het hoofd in te slaan, over wat menselijkheid is, en wat rechtvaardigheid, over hoe te wonen en hoe de zorg voor wie kwetsbaar zijn op te nemen. Over hoe we gemeenschappelijke grondstoffen zullen verdelen en arbeid organiseren. Dat soort dingen. En wat is er mis mee als filosofen die taak op zich nemen? Op zich niets mis mee, alleen blijkt dat rijkelijk betaalde academici die ganse dagen met het hoofd in de boeken zitten, niet altijd de beste vragenstellers zijn. En daar komt het toch op aan, wanneer je een denkproces verder wil brengen dan wat gemeenplaatsen en slogans met een hoog autobumper-gehalte? Vermeersch verkoopt nochtans niet alleen boekenwijsheid, hij put ook uit eigen ervaringen. Zo verwijst hij in een briefwisseling in De Standaard met Emine Erturk -die respect vraagt voor haar keuze om een hoofddoek te dragen- naar zijn eigen geschiedenis als kloosterling, de vijf jaar van zijn leven waarin hij gehuld in een jezuïetentoga door het leven ging. “Ik heb toen,” getuigt Vermeersch, “zoals u nu, eerlijk gedaan wat ik meende te moeten doen. Dat respect belet mij niet overtuigd te zijn dat ik het toen verkeerd voor had en te suggeren dat dit nu met u misschien ook het geval is.” Uiteraard roept niet het gegeven dat Vermeersch uit eigen ervaring put, vragen op. Wel het feit dat hij de eigen particuliere ervaring verheft tot universele waarheid. Een eigen levensbeschouwelijke ervaring, in de eigen specifieke context, is daarom nog niet gelijk te stellen aan of te vergelijken met een levensbeschouwelijke ervaring van een ander, in een andere context. Van een wijsgeer mag men toch enige kritische distantie en onderscheidingsvermogen verwachten.Dat dit laatste hem wel vaker parten speelt, bewijst zijn laatste wapenfeit. Als bekendste lid van de Gravensteenbende, houdt hij een pleidooi voor een Vlaams nationalisme met een Vlaamse onafhankelijkheid als uiteindelijke consequentie en neemt hij het ‘zelfverklaarde progressief Vlaanderen’ op de korrel omdat ze de intellectuele moed mist om een juiste analyse van de situatie te maken. Een ‘juiste’ analyse… Dat is uiteraard de dominante analyse. Vermeersch deelt met zijn pleidooi de analyse en de neoliberale globaliseringsstrategie van het Voka (het voormalige Vlaamse Economische Verbond), Unizo (Unie Zelfstandig Ondernemers) en van het VKW (de Christelijke werkgeversorganisatie), wanneer die pleiten voor de responsabilisering van ‘onwillige’ -en vooral economisch armere- regio’s, eventueel zelfs door te dreigen met het opzeggen van onze sociaal-economische solidariteit. Dat Vermeersch ook in dit dossier weer de eigen familiegeschiedenis inroept om de dominantie van de francophone cultuur voor vandaag te bewijzen, zoals hij in Phara van 26 februari deed, is een filosoof onwaardig. Hoe erg zijn grootvader als Vlaamse soldaat in WO I ook geleden heeft onder de beschimpingen van franstalige officieren en ondanks het feit dat zijn moeder bij de franstalige bourgeoisie dienstmeid is geweest: deze pijnlijke geschiedenis is geen bruikbaar analyse-instrument voor de communautaire problematiek van vandaag. Het spijt me. Hoe groot is je kritische distantie als je niet ziet dat dit Vlaams nationalistisch betoog, in de huidige economische context (die een àndere context is dan die van een eeuw geleden), bijdraagt aan de afbraak van de welvaartstaat, de ondermijning van de arbeidersbeweging en de verscherping van de internationale concurrentie en dus sociale ongelijkheid? Hoe scherpzinnig is de filosoof die in de huidige economische realiteit (die intussen andere machtsverhoudingen tussen beide landsgedeelten laat zien dan een eeuw geleden) waarschuwt voor een francofone bourgeoisie die de eigen belangen veilig wil stellen en intussen blind blijft voor het project van de eigen Vlaamse bourgeoisie terwijl ze alles in het werk stelt om de winsten ten top te voeren en arbeidskosten te doen dalen? Hoe wijs is ‘de grootste intellectueel’ van Vlaanderen? Zo’n wedstrijduitslag veroorzaakt, eerlijk gezegd, een deukje in mijn Vlaamse identiteit.

Elke Vandeperre

HET MAART'08-NUMMER

2008-04-06T16:43:04+02:00

Beste lezer,
Het nieuwe {KenteringenDigit]-nummer ligt klaar om verslonden te worden.
Je vindt hem door hier te klikken : http://www.abelweb.be/artikel/Kenteringen%20maart%202008.pdf
Reacties op artikels zijn altijd welkom op onze blog!

Wat u in dit maart-nummer kan lezen:

IK DENK DAT IK BEN. EN DUS. - Redactioneel, Elke Vandeperre
- Over de verkiezing van de 'grootste intellectueel van Vlaanderen'
ANDERS GLOBALISEREN OF ECONOMISCH DEGLOBALISEREN - KOP en Munt, Peter Tom Jones
- Over een globalisering waarbij niet de economie maar wel de mens, de natuur centraal staan
DE PALMEN VAN DE DOOD - Kop en MUNT, François Houtart
- Een reisverslag van Houtart doorheen Latijns-Amerika: over Colombia
DE WETENSCHAP VAN HET ENGAGEMENT - De Rode Draad, Elke Vandeperre
- Jelle Laverge, een 23-jarige ingenieur-architect met meer engagementen dan Imelda Marcos schoenen heeft
FLEXICURITY - To the point, Marijke Persoone
- Over de kapitalistische natte droom van meer flexibiliteit en minder zekerheid
BESTE MENSEN ZONDER PAPIEREN - Reporter ter plaatse, Yves Bocklandt
WAT BETEKENT DE BME VOOR MIJ? - In beweging, Walter Ceuppens
- Beweging Missionair Engagement bestaat 25 jaar
ALS DE LEUGEN REGEERT... - Klein verzet, Remi Verwimp
- Over het verschil tussen liegen in Cuba of in België
EEN TAFEL MET KORTE POOTJES - Het Derde Testament, César Henriquez Marapacuto
- Lectura popular van Marcus 7, 24-30
DE REGEN VOOR HIJ VALT - Kunst-greep, Ida Dequeecker
- Bespreking van de roman van Jonathan Coe
DE OPSTANDING UITGEDAAGD DOOR DE GESCHIEDENIS VAN ONRECHT EN OORLOG - Brood en Rozen, Paul De Witte
- Een paaspreek bij Mc. 16, 1-8
EXTRA: GOEDE VRIJDAG - Pleidooi voor een échte katholiciteit, Paul De Witte

De volgende {KenteringenDigit] komt uit in mei!

Veel leesplezier,

hartelijke groet

van de {KenteringenDigit]-redactie

REDACTIONEEL JANUARI '08: Vooruit met de geit!

2008-01-18T16:40:12+01:00

Voor mij mag het stilaan gaan ophouden, al dat terugblikken. 2007 wordt er niet boeiender door en mijn nek dreigt geblokkeerd te raken. Niettemin opvallend echter, vind ik de ‘highlights’ van 2007 zaliger. Altijd een dankbare ijsbreker op verplichte nieuwjaarsrecepties trouwens: “Wat vond jij nu hét hoogtepunt van het voorbije jaar? Buiten je neuscorrectie.” De antwoorden die je dan krijgt vertellen uiteraard meer over je gesprekspartners dan over 2007, maar ze blijven niettemin vermakelijk. Je hebt de CD&V’er, heimelijk of publiek –maar dezer dagen voornamelijk publiek- die zonder aarzeling antwoordt: “De 800.000 stemmen voor Leterme. En daarmee de uitdrukkelijke vraag van de kiezer om een radicale staatshervorming te krijgen. Zonder toegevingen deze keer.”Je hebt ook de NV’A-er, moeilijk te onderscheiden van voorgaande receptie-gast: “De 800.000 stemmen voor Leterme. En daarmee de uitdrukkelijke vraag van de kiezer om een radicale staatshervorming te krijgen. Zonder toegevingen deze keer.” (deze laatste zin zal stampvoetend uitgesproken worden –het enige, nauwelijks waarneembare verschil met de vroeger genoemde CD&V’er).Je hebt de Verhofstadtfanaat die zonder antwoord reeds te herkennen is aan de kamerbrede glimlach en trotse wandelpas. Tracht hem of haar te ontwijken.Je hebt het warhoofd. Die antwoordt uiteraard: “Elf september. Zonder concurrentie. Of was dat 2006!? En natuurlijk de gps, een prachtuitvinding!”Verder heb je de eeuwige romanticus. Die herinnert zich wellicht de archeologische opgraving in het Italiaanse Mantua van twee menselijke skeletten verstrengeld in een innige omhelzing. Zesduizend jaar oude tederheid.Je hebt de geshockeerde westerling, die bij zijn ochtendwandeling op het strand in Tenerife geconfronteerd werd met aangespoelde Afrikaanse gelukzoekers.Je hebt de optimist: “Het veranderende klimaat en de daarmee gepaard gaande hoop dat wij binnenkort niet meer naar Tenerife moeten tijdens de wintermaanden. Je hebt de triomferende VB’er, die antwoordt steevast: “De verstandigste beleidsbeslissing van Patrick Janssens. Daar moeten wij geen doekjes (vettige knipoog) om winden he.” Je hebt de Kenteringen-lezer. Wiens antwoord enigszins onvoorspelbaar is. Maar laat me raden: “De protesterende monikken van Myanmar?” De cynicus antwoordt met een grijns: “Het failliet van Kenteringen.”En mocht je met iemand een glas schuimwijn delen die je vraag beantwoordt met “De glansrijke overwinning van de Franse presidentsverkiezing door Sarkozy.” Twijfel dan niet. Haar naam is Mia Doornaert. Zelf weet ik het ook wel, mijn hoogtepunt van 2007. Voor het geval dat ik u niet tegenkom op een receptie, vertel ik het hier maar. Het is geen wereldnieuws geweest, maar -god weet- het kan het nog worden. Ik ben in 2007 op een andere planeet geweest. Duizelingwekkende ervaring. Ander universum, zelfde menselijke soort. Toch evolueren de bewoners van deze planeet, menselijk gezien, in een heel andere richting. Een beschaving, die ver vooruit is op de onze. Hun streven richt zich niet op winst, maar op het wegwerken van gebrek. Hun verlangens worden niet voorgeschreven door reclamebladen maar door mensenrechten. Hun politieke organisatie wordt gedragen door, en dient de belangen van de meest kwetsbare bewoners. Hun belangrijkste grondstof wordt niet uit mijnen gehouwen, noch uit bronnen omhooggepompt. De belangrijkste grondstof van deze planeet zit in de hoofden van de bewoners en wordt ten volle ontwikkeld: nergens wonen meer leraars en artsen. De bewoners vergaren geen identiteit via modetrends, interieur-eigenaardigheden, carrière. Zij onderscheiden zich van mekaar via sociaal engagement, betekenis, betrokkenheid. Voor ieder is er een woning, voor iedereen het nodige aan voedsel en kleding, voor iedereen gratis gezondheidszorg en onderwijs. Wat zij echter niet kennen is overmatige rijkdom. Het is te zeggen, zij weten dat het bestaat, elders, maar weren het op de eigen bodem. Zoals je pest en cholera weert. Ook privé-eigendom wordt gemonitord als een epidemie. Te veel ervan kan hun beschaving ernstige schade toebrengen. U moet deze planeet werkelijk leren kennen, voor de onze verdwijnt. Vooraleer u Frimout Dirk gaat opzoeken in de telefoonboek: een gewone lijnvlucht naar Havana volstaat. Voldoende achteruitgeblikt nu. Vooruit met de geit! 2008 wordt het jaar van de heropstanding van Kenteringen! De verovering van de digitale lezer! Als dat geen hoopvolle start is… Elke Vandeperre

{KENTERINGen] IS DOOD! LEVE {KENTERINGen]-digit!

2008-01-09T16:58:46+01:00

Beste {KENTERINGen]-lezer, Zoals beloofd kan u vanaf deze maand opnieuw genieten van uw geliefd tijdschrift -niet meer op papier, maar wel digitaal! Na 5 jaargangen {KENTERINGen], zijn wij blij u {KENTERINGen]-digit te kunnen aanbieden,hetzelfde blad maar dan 2-maandelijks, en volledig gratis te downloaden via Abelweb of rechtstreeks via deze blog. Klik op de foto hiernaast om de PDF te openen. INHOUD JG 1, NR 1, JANUARI 2008:

Redactioneel - "Vooruit met de geit", door Elke Vandeperre

KOP en Munt - "Wie wordt er beter van een zelfstandig Vlaanderen? De verborgen sociaaleconomische agenda achter het splitsingsdiscours van de Vlaamse werkgevers, door Jozef Mampuys

Kop en MUNT - "Als leiden lijden doet, Het ambt in de Roomse kerk, door Paul De Witte

To the point - "Moet er nog levensbeschouwing zijn?, door Jan Soetewey

Brood en Rozen - "Epiek", door Charles Ducal

& "Kerstwens" door Remi Verwimp

Het Derde Testament - "Kenteringen goes classic!, door Remi Verwimp

Klein verzet - "Er was eens..." door Karine Somers

De Rode Draad - "Misschien zou er zoiets moeten bestaan als een basiscursus multiculturaliteit" Joke Storme geïnterviewd door Hanna Mampuys

Aankondigingen: Persona non grata: film over het leven van Frans Wuytack en Studiedag Kerk en Ambt

Veel leesplezier! de Kenteringen-redactie Alle feedback welkom via e-mail: kenteringen.digit@gmail.com

Kedoef - Editoriaal juli'07

2007-07-30T19:38:04+02:00

Redactioneel juli'07

Kedoef U moet mij de titel vergeven, maar het is een oude belofte aan goeie vrienden en trouwe lezers van dit blad. En aangezien dit de allerlaatste papieren Kenteringen is, zou uitstel afstel betekenen. Allemaal geen probleem, denkt u waarschijnlijk, u ligt niet wakker van een bizarre titel als u maar zou weten wat het betekent. Wel, da's vrij eenvoudig: ‘kedoef' is een klanknabootsing voor een bepaalde ervaring. Welke ervaring? Ach, dat kan erg divers zijn. Bijvoorbeeld, het gevoel dat je ervaart wanneer je met enthousiaste looppas een gebouw verlaat en niet merkt dat er zich tussen jou en de straat nog een glazen deur bevindt: kedoef. Of de sensatie die je overviel toen u voor het eerst uw allerliefste tegen het prachtige lijf liep: kedoef. Of die pletwals-gewaarwording die je krijgt wanneer in de helft van de maand blijkt dat je zichtrekening ernstig onder nul staat: kedoef! U herkent het wellicht wel, kedoef is eigenlijk de Jean-Luc Dehaene onder de onomatopeeën: voor van alles en nog wat inzetbaar, en het resultaat is altijd verpletterend. Toen de {Kenteringen]-boekhouder op de redactievergadering meedeelde dat ons geliefde tijdschrift financieel onhoudbaar is geworden, was het er ook. Kedoef.Intussen heeft de sensatie ook de meeste onder u bereikt. We ontvingen al talloze rouwbetuigingen, troostbrieven, sterk-houders, zakdoeken, lofredes en smeekbeden om in aan andere media-vorm het tijdschrift verder te zetten. Het deed ons immens veel deugd om zoveel warme feedback van onze lezers te krijgen en te vernemen hoe u {Kenteringen] ervaren heeft in die 5 voorbije jaargangen. Het doel bij aanvang was om onze naam waar te maken: kenteringen te creëren, waar verandering onmogelijk lijkt. Hoe klein ook: minutieuze barstjes in vastgeroeste gedachten, millimeters ommekeer in eeuwenoude tradities, microscopische verschuivingskes in onbeweegbare instituten... kenteringen zijn mogelijk, en daar moet je jezelf elke maand op structurele wijze van zien te overtuigen, of je vergeet het weer. Daarom creëerden we dit blad, om mekaar wakker te houden en fris. En dat is ons ook behoorlijk gelukt, als we u mogen geloven.Waarom zouden we daar dan in godsnaam mee ophouden? Alleen maar omdat de centen op zijn? Gewoon omdat redactiemedewerkers en eindredacteurs een schaarse -met uitsterven bedreigde- soort is geworden? Omdat de vergrijzing ook in ons lezersbestand toeslaat en het aantal abonnementen zienderogen slinkt? Omdat alles wat maatschappelijk en kerkelijk tot de tegenbeweging behoort vandaag zware tijden beleeft? Kom nou. Daar gaan we onze hoofdjes toch niet door laten hangen, zeker. Laten we ons vooral niet laten wijsmaken dat "de kritische christelijke basisbeweging een generatieverschijnsel is geweest" -zoals een geschiedenisstudent, die doctoreert op een historisch onderzoek naar de christelijke basisbeweging, het onlangs formuleerde. Dat lijkt wellicht zo, als je focust op vorm in plaats van op inhoud. Wij zijn niet voorbij, wij zijn in transformatie. Dat is precies onze identiteit: dat we permanent veranderen, dat we constant onderweg zijn naar nieuwe inzichten, nieuwe organisatievormen, nieuwe strijdterreinen. We hebben mekaar geleerd los te laten: toekomst ligt niet in het halsstarrig vasthouden aan verworvenheden. Toekomst ligt voorbij de diepe sprong, verborgen in een mensenlevenlang trekken door de woestijn. Wij geloven dan ook dat het einde van de papieren Kenteringen geen einde hoeft te betekenen wat het ontwikkelen van visie betreft, het standpunt innemen, het communiceren over wie wij zijn als kritische christenen en welke vragen wij aan onze samenleving van vandaag stellen, hoe wij tegenbeweging vormen en bondgenootschappen smeden met maatjes die anders leven en geloven maar in dezelfde richting zoeken. Een tijdschrift is slechts een vorm, en morgen zullen kritische christenen op een andere manier visies uitwisselen, teksten publiceren, nieuws verspreiden. In de traditie van Kering, Belhamel en Info-Jebron heeft Kenteringen 5 jaar lang dienst gedaan als kompas en ademtocht. Morgen wacht ons de uitdaging om -in een nieuwe context- opnieuw leesbare ‘bewegingskracht' te creëren voor kritische christenen en tegendraadse zoekers. Daar rond worden momenteel al druk scenario's uitgedacht. Eén van de mogelijkheden is dat u zich vanaf september laat inspireren door ‘De Open Poort', het 2-maandelijkse magazine rond geloof en samenleving van onze protestantse bondgenoten. Een absolute aanrader voor wie geïntrigeerd blijft door de visies uit Oud en Nieuw Testamentische teksten en voor hun maatschappelijke relevantie voor vandaag. Op de achterflap van deze {Kenteringen] vindt u de nodige gegevens voor wie in dit blad interesse heeft en van papieren leesvoer houdt. Een ander mogelijkheid, voor wie regelmatig doorheen het wereldwijde web surft, is de portaalsite Abelweb de nieuwste creatie van de christelijke basisbeweging. Hola, wachten! Niet meteen naar uw computer rennen want de website is nog volop in constructie -en u begrijpt: we zijn momenteel in bouwverlof. U moet nog even geduld uitoefenen, maar wij hopen onze virtuele ‘Abel' op 13 oktober boven het doopvont te kunnen houden. Bij deze bent u trouwens van harte op de plechtigheid uitgenodigd: het doopfeest gaat door in Loppem en zal omkaderd worden door een vormings- en ontmoetingsdag van Evangelie Levensnabij, onder de titel "Vrijmoedig, niet vrijblijvend! Over christen zijn vandaag". Wie suikerbonen wil: zorg dat u erbij bent!Maar nog even wat meer over onze jongste spruit. Abel wordt een webstek die ons moet uitdagen tot meer menselijkheid en in de goede richting helpt te kijken: in de richting van het kwetsbare, in de richting van zwakkere groepen in onze samenleving, van alles wat zo weggeblazen dreigt te worden in een neoliberale samenleving of bedreigd wordt door eigentijdse Kaïns. ‘Abel' wordt een website die het verband tussen allerlei kritische christelijke bewegingen over heel Vlaanderen zichtbaar maakt. U zal er nieuws uit die verschillende organisaties en groepen kunnen vinden, standpunten bij nieuwsfeiten en actuele maatschappelijke thema's, een agenda met (vormings)activiteiten, eigenzinnige preken, adressen van alle mogelijke groepen en contactpersonen. Kortom, alle info die nu veelal verspreid zit over honderdenéén websites overzichtelijk bijeengezet. Zomaar, omdat wij het u makkelijk willen maken. Maar nog interessanter: op deze portaalsite zal u ook allerlei nieuwsbrieven, artikels, en complete tijdschriften kunnen downloaden. Gratis en voor niks. En hou het vooral niet stil. Zo kan bijvoorbeeld wie interesse heeft in bevrijdingstheologie het digitale magazine ‘Bolletino' van Christenen voor het Socialisme via Abelweb lezen. En... héél erg graag zouden wij u ook op deze manier {Kenteringen] willen blijven serveren. Hoe we dat precies zullen doen, daar zijn we nog niet helemaal uit: maandelijks of tweemaandelijks, met evenveel pagina's als u nu van ons gewoon bent of in uitgedunde versie, met dezelfde rubrieken of in themanummers,... We houden het nog even spannend. In elk geval zijn wij nog niet uitgezongen. En u niet uitgelezen, hopen wij. Maar er zal in naam van Kenteringen geen boom -kedoef- meer geveld worden. En dat is toch afscheid nemen... Van al die scherpe pennen die op regelmatige basis inkt, zweet en tranen deden vloeien om u te inspireren. Van mijn collega-redactieleden Bart, Jan, Jozef, Guido, Karin, Leen, Remi die talloze pennen kapot beten in hun zoektocht naar boeiende thema's, interessante invalshoeken, deskundige auteurs. Van alle mensen die van ver of dichtbij, doorheen die 5 jaren {Kenteringen] hielpen maken, via redactie- en administratiewerk. Van u, lezer, die ons op de voet bleef volgen. Aan ieder van u: bedankt voor de taal en de verhalen, voor de tijd en de nieuwsgierigheid, voor de lof en de kritiek voor het meezoeken en beweging maken. Dank. En graag tot Abel! <<<Elke Vandeperre

HET JULI '07 - NUMMER

2007-07-30T19:32:32+02:00

{KENTERINGen] juli

Kedoef

Een extra lange redactioneel van de hand van Elke Vandeperre over het afscheid van {KENTERINGen] én het voortbestaan van {KENTERINGen].

‘Christelijk sociaal denken’ Ontwikkeling of status-quo?

De officiële leer van de kerk lijkt het kapitalisme te aanvaarden en alleen de uitwassen van het systeem te veroordelen. Jef Mariën en Jan Soetewey vragen zich af of een kentering mogelijk is.

Geen rechtvaardige fiscaliteit zonder vermogensbelasting.

Jozef Mampuys laat u kennis maken met de geneugten van het belasting betalen en de schrijnende kloof tussen het vermogen van sommige Belgische gezinnen en de habbekrats van een beperkte welvaartsaanpassing van de sociale uitkeringen.

Transantiago. Het aangezicht van een veranderde stad

Arianne Van Andel bericht ons vanuit Santiago de Chile over het fiasco van het aanpassen van het openbaar vervoer naar Europees voorbeeld.

Vakbond kan best jong en sexy zijn

Bram De Wilde kan op 21-jarige leeftijd aan de slag als vakbondssecretaris bij het ACV. Een interview over zijn verbetenheid en drang naar rechtvaardigheid…

Democratisch centralisme

Jozef Mampuys legt voor u haarfijn uit wat men nu eigenlijk moet verstaan onder de term “democratisch centralisme”

De moeilijkste zin uit onze geschiedenis

Na 26 jaar garagecollectief moet De Krikker er het bijltje bij neerleggen. Maar dat doen ze niet zonder eerst terug te blikken en afscheid te nemen van hun trouwe klanten en medewerkers.

Vergeven? Nooit vergeten!

Een bespreking van het boek over Regine Beer en haar leven in Auschwitz tijdens Wereldoorlog II.

De wording van een volk in ballingschap (de wording van genesis)

Een midrasj geschreven door Elke Vandeperre over onze ballingschap.

God is geen christen!

Desmond Tutu, zwarte bisschop uit Zuid-Afrika, in een toespraak gericht aan de leiders van de G-8.

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

In een parallel universum - Editoriaal juni'07

2007-07-11T16:29:27+02:00

Redactioneel juni'07

In een parallel universum

Indymedia, het grootste wereldpersagentschap, meldt dat de top van de G1, de wereldwijde beweging van andersglobalisten die dit jaar plaatsvond van 6 tot 8 juni in het Duitse Rostock weer een voltreffer van formaat was. De intellectuele capaciteit en de dynamiek van de honderden deelnemende organisaties was –naar goede gewoonte intussen - buitengewoon hoogstaand te noemen. Daar kon het marginale groepje tegenmanifestanten, die zichzelf ‘G8’ noemt en 25 km verderop bijeenkwam in het kuuroord Heiligendamm, niets aan veranderen.

De G1 (‘Globalisation for 1 world’) is het gerenommeerde forum van sociale organisaties, ngo’s en vakbonden waarop globaliseringsmaatregelen ten dienste van de aarde, de arbeiders en de armen centraal staan. Jaarlijks bespreken zij een fenomenale agenda van een 300-tal kwesties waaronder niet alleen financiële en economische, maar ook steeds meer politieke en milieuthema’s, deze keer met een slordige 80.000 deelnemers uit alle continenten.

Tijdens de openingszitting van de G1-top in de nokvolle Nikolaikirche, wees Annelie Buntenback, bestuurslid van de Duitse Vakbondsfederatie, op de rol van de vakbond in het dichten van de kloof tussen arm en rijk. Ze gaf ook aan dat er nog belangrijke vragen open blijven, bijvoorbeeld hoe vandaag arbeid en ecologie met elkaar te verzoenen zijn. Ook duurzame ontwikkeling, rechtvaardige toegang, eigendom en gebruik van natuurlijke rijkdommen kwamen op de openingsdag ter sprake. Naast enkele honderden die de podiumdiscussies bijwoonden, was er ook grote interesse voor de ruim 120 thematische workshops tijdens deze openingszitting.

De G1 die voor het eerst samenkwam in 1999 in Seattle is vandaag uitgegroeid tot een erg breed en divers forum met een hoog democratisch gehalte. “We zitten nu al in een tweede fase van onze evolutie” dixit Giegold –één van de deelnemers aan de top. “Eerst zijn we geslaagd in de deconstructie van het neoliberalisme als heilsleer. Je hoort politici niet meer in dezelfde neoliberale tonen spreken als vijf jaar geleden, dat is weg. De volgende fase is om onze sociale en ecologische alternatieven door te zetten. In Latijns-Amerika staat men daarin veel verder dan wij in Europa. Dus moeten we nu de sociale bewegingen in Europa op zo’n manier samenbrengen dat ook wij een andere politiek kunnen doordrukken”. Toch blijft de G1 kampen met strategiediscussies, ondanks hun vaak eensgezinde analyse van wereldproblemen.

In de marge van het gebeuren organiseerde de G8, politici uit de 7 belangrijkste industriestaten en Rusland, (ook wel de ‘schurkenstaten’ genoemd) een tegenmanifestatie. Deze manifestatie werd echter na de eerste dag opgedoekt door de veiligheidsdiensten van de G1, het clownsleger. Wat de G8 zelf in de media als een inhoudelijke ‘tegentop’ had voorgesteld, bleek niet minder dan een overleg van maffiose industriëlen te zijn waarop wereldwijde terreuraanslagen gepland werden. Op de G8-agenda prijkten o.m. de volgende doelwitten: de armoede in de ontwikkelingslanden opdrijven door het niet kwijtschelden van de schuldenlast en door een neoliberale handelspolitiek; de opwarming van de aarde door het bestendigen van de CO2-uitstoot, het boycotten en ontmantelen van het Kyotoprotocol, het AIDS-virus voeden door strikte patenten op geneesmiddelen, …

De leden van het G8-clubje meenden zich onaantastbaar, want hadden zich zo goed als ‘ingemetseld’ achter een 12 km lang hek rond het Grand Hotel Kempinski, een elitair kuuroord, in Heiligendamm. Deze ‘dam’ die de zelfverklaarde ‘heiligen’ moest beschermen was 2, 5 m hoog, verankerd in beton en bekroond met een rol scheermesdraad. Kostprijs van het obstakel: 12 miljoen euro. Het mocht niet baten want het clownsleger van de G1 slaagde erin om de terroristen in een mum van tijd in te rekenen, onder grote hilariteit, zodat de democratische top van de G1 verder zonder schermutselingen kon doorgaan.

Eén handlanger van de G8, George W. Bush, leek in eerste instantie ontsnapt te zijn aan de arrestatie. Enkele dagen later werd hij echter alsnog ingerekend terwijl hij zich vermaakte op een theekransje bij de Sant’Egidio-gemeenschap in Rome.

Hij verslikte zich daarbij in een kruimelkoekje en werd ijlings afgevoerd naar het verst gelegen hospitaal. Alle hulp kwam echter te laat.

<<< Elke Vandeperre

HET JUNI '07 - NUMMER

2007-07-11T16:27:01+02:00

{ KENTERINGen ] juni

In een parallel universum

Elke Vandeperre beschrijft de samenkomst van de andersglobalisten en de gelijktijdige G8-top vanuit een bijzondere positie bekeken.

Antizionistische joden uit het donker gelicht

Yakov M. Rabkin, historicus en professor aan de Universiteit van Montreal (Canada), haalt met zijn boek ‘In naam van de Thora’ de antizionistische joden uit het donker en plaatst het antizionistische Joodse verzet helemaal op de kaart. Wim De Neuter bespreekt het boek.

Hoofddoekendebat. Een ‘christelijk’ standpunt

Er werd de laatste tijd heel wat afgediscussieerd over het hoofddoekendebat achter de Antwerpse loketten. Remi Verwimp pleit voor een pluralistische invulling van ‘neutraliteit’ en stelt dat de strijd tegen het hoofddoekverbod ook een speerpunt is voor het feminisme en voor de feministische theologie.

Van ‘klimaatnegationisten’ tot ‘economische klimaatsceptici’

Met het klimaatvraagstuk valt niet te lachen. Een kordate aanpak dringt zich op. Peter Tom Jones stelt dat de rijke landen het voortouw moeten nemen. Pas als wij onze uitstoot doen dalen, kunnen we van landen als China, Brazilië en India verwachten dat zij overschakelen naar een lagekoolstofeconomie.

Beschaamd om wat zij overdag moest zien, gaat de zon blozend onder

Een bezoek aan een sterrenwacht kan een karrenvracht aan inzichten opleveren over de grote en kleine zaken op onze aardbol. Leen Van Reyn schreef dit Klein Verzet.

Bang voor ‘a guatemalan inconvenient truth’?

Guido De Schrijver was reporter ter plaatse op een bijeenkomst in het Europees Parlement met op de agenda: 10 jaar na de ondertekening van de vredesakkoorden en welke rol hebben de Europese Unie en de UNO daarin gespeeld.

Traditie. Wie pleegt verraad?

De weerbarstige woorden komen deze maand van Paul De Witte, en hij legt het woord “traditie” het vuur aan de schenen.

Kerk zou zo mooi kunnen zijn

Charlotte Decroubele is een bezige bij. Naast haar beroep als lerares godsdienst, biologie, aardrijkskunde en Engels aan de middelbare school, speelt ze volleybal, geeft ze vormselcatechese en organiseert ze allerlei activiteiten om geld in te zamelen voor projecten in Malawi.

Eén is onze god

Remi Verwimp herschreef enkele toespraken gehouden door Huub Oosterhuis en Alex van Heusden over onze god.

Er zijn meer doden dan levenden

Een gedicht van Conrad Ferdinand Meyer.

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

De Leeuw en de Baron - Editoriaal mei'07

2007-05-23T13:43:46+02:00

Redactioneel mei'07

De Leeuw en de Baron

Baron Paul Buysse is beledigd. Hij voelt zich tegen zijn baroneske schenen gestampt. Door wie? Door de Leeuw wellicht die aan de vooravond van 1 mei voorstelt om de toplonen zwaarder te gaan belasten. De baron is immers niet te spreken over de term ‘graaitaks’: “Die suggereert dat managers altijd graaien en met hun hand in de kassa zitten, terwijl ze in werkelijkheid hard werken en een grote verantwoordelijkheidszin aan de dag leggen.” briest de baron in de nasleep van de 1-mei-viering in De Standaard. De samenleving schat de zaken toch wel erg foutief in, vindt baron Buysse. “Die lonen hebben gewoon te maken met competenties.(…) En al jaren zijn de managerslonen gezapig meegegroeid met de markt” vult hij nog aan, en: “Men zou eens moeten weten hoeveel nachten een manager wakker ligt, en hoe vaak plannen worden herbekeken, voordat men tot een afslanking (van het bedrijf weliswaar, red.) overgaat.”

Die arme topmanagers. Echt een ondergewaardeerd beroep, als je de baron mag geloven. Daartegenover staat een gemiddeld jaarloon van slechts 2,3 miljoen euro. Een magere troost dus voor al die slapeloze nachten en torenhoge verantwoordelijkheid.

Je moet zulke zaken in perspectief plaatsen en vergelijken met het buitenland waar de lonen voor topmanagers nog hoger liggen, merkt baron Buysse op. En hij heeft gelijk: laat ons de zaken vooral in perspectief plaatsen. En bijvoorbeeld de aangevoerde argumenten voor het uitkeren van exorbitante lonen aan topmanagers uit de harde sector eens vergelijken met topmanagers uit de zachte sector. Neem nu een algemeen directeur van een ziekenhuis, met meer dan 500 bedden. Deze directeur zal naar alle waarschijnlijkheid wel stevig moeten doorwerken, maar niet keihard zoals zijn collega’s uit de harde sector. Ook de grote verantwoordelijkheidszin die directeuren van ziekenhuizen aan de dag moeten leggen zijn ‘peanuts’ in vergelijking met die van ceo’s van bedrijven. Tenslotte gaat het in ziekenhuizen alleen maar over mensenlevens, en niet om aandelen en winsten. En van slapeloze nachten over reorganisaties met ‘afvloeiingen’ zullen ziekenhuisdirecteurs al helemaal niet te klagen hebben. Hoogstens een overleden patiënt, of een chirurg met de bibber, die je zielenrust eventueel zou kunnen verstoren. Evident dat ziekenhuisdirecteurs het gemiddeld met 200.000 euro jaarloon moeten stellen. Deze lonen groeien vanzelfsprekend dus ook iets minder gezapig mee met de markt.

Maar laat ons deze ‘contextuele’ benadering nog even verder zetten en er de minimumlonen bijnemen. Die zijn op 1 mei gestegen met maar liefst 25 euro! En volgend jaar volgt nog eens een loonsverhoging van 25 euro! Zomaar, zonder verantwoordelijkheid te moeten dragen. Alleen maar werken en lap, op twee jaar tijd 50 euro erbij. Managers van topbedrijven verdienen daarentegen in één jaar 22 procent meer. Dat bekent dus een luttele 500.000 euro extra. Smartengeld, zeg maar. Een onkostenvergoeding voor medicatie tegen maagzweren en insomnia. De gewone werknemers moeten het in 2007 en 2008 doen met een loonstijging van 5 procent. Maar zij huppelen dan ook geheel zorgeloos door hun beroepsleven.

ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw is niet onder de indruk van de zorgwekkende argumenten van topmanagers en slaat met de vuist op de tafel: “Ofwel zorgen de werkgevers ervoor dat de toplonen worden bijgesteld, ofwel moet er een graaitaks komen.”

Onze premier vindt dat niet jofel van de Leeuw. Een beetje ‘jaloezegatterij”, zouden wij in Antwerpen zeggen. Van die toplonen zou hij eerder afblijven. In de plaats daarvan denkt hij aan een ‘bonus’ voor alle werknemers. Want er zijn al zoveel belastingen en de onvrede die er over de toplonen bestaat los je niet op met extra belastingen. “En bovendien hebben de werknemers daar niets aan, een graaitaks komt alleen de staatskas ten goede” gooit Verhofstadt er nog bovenop. Wablieft?! Dat zeurt al jaren dat we de pensioenen niet gaan kunnen betalen, maar belastingen heffen: ho maar! En toch zeker niet het geld halen waar het zit?!

Gelukkig zijn er ook nog socialisten, denkt een mens dan. En vervolgens verslik je je in de SP.a. Een wet die toplonen zou aftoppen, daar zijn de Vlaamse socialisten, net als de liberalen, niet echt tuk op. “Het wettelijk plafonneren van een salaris of van de loonspanning tussen hoogste en laagste salaris in een onderneming zou kunnen leiden tot verdere outsourcing of braindrain. Dat zou nefast zijn voor de werkgelegenheid en de concurrentiepositie van onze economie”, aldus voorzitter Vande Lanotte. Het ultieme argument! De allerlaatste norm en hoogst ingeschatte waarde, eeuwig en altijd toepasbaar: de concurrentiepositie van onze economie. Graaien is tot ‘cultuur’ verheven, wordt in deze samenleving gesubsidieerd. De markt verdraagt geen ethiek.

<<<Elke Vandeperre

HET MEI '07 - NUMMER

2007-05-23T13:41:03+02:00

{ KENTERINGen ] mei

De Leeuw en de Baron

Deze redactioneel van Elke Vandeperre handelt over de exorbitante lonen van topmanagers en het protest om deze zwaarder te belasten.

Lof der oppositie

Met de verkiezingen in Nederland als achtergrond, en de naderende verkiezingen in België definieert Dick Boer het linkse project als de strijd voor bestaanszekerheid. Een pleidooi voor een linkse (op)positie.

Islam is niet het probleem

Dé islam bestaat niet, er bestaan vele vormen van islam. En ook de politieke vertaling van de islam is een zeer complex gegeven. Sami Zemni schept duidelijkheid in deze materie.

Bezige bijen Bij’ de Vieze Gasten

Rosalie Heens was op bezoek bij Vuile Mong van de Vieze Gasten en kwam terug met een mooi protret.

Mijn virtuele wereld

Na een vermoeiende dag diep wegzakken in de zachte kussens van de zetel en een mooie televisieavond beleven is niet meer zo voor de hand liggend. Karine Somers verwoordt het mooi in haar Klein Verzet.

8JV/Verkiezingen/… en links

Op 10 juni zijn het federale verkiezingen in ons land. Jef Mariën werpt een blik op de positie en de keuzes van de linkse oppositie in de verkiezingsstrijd.

Een integratieproces in 10.000 stapjes

Marianne Rentmeester geeft Nederlands aan allochtone vrouwen. Integratie is geen zaak van grote theoretische beschouwingen volgens haar, maar een dagelijks proces van kleine stapjes.

Religieuze wortels

Een berichtje uit de Zondagskrant wordt heel duidelijk wanneer men datzelfde bericht eens in een andere context plaatst. Jan Soetewey nam de proef op de som.

De helaasheid der dingen

Een bespreking van het boek van Dimitri Verhulst door Leen Van Reyn.

Baas in eigen bord!?

Een midrasj rond de voedselproblematiek van de hand van Remi Verwimp.

Wees gegroet

Een Brood & Rozen met een eigentijdse versie van Wees gegroet, herschreven door Paul De Witte.

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

Cave Canem! - Editoriaal april'07

2007-04-19T14:15:33+02:00

Redactioneel april'07

Cave canem*!

Op sommige dommigheden weiger ik nog te reageren: te veel verlies van tijd en energie. De paus die nog eens benadrukt dat je best in het Latijn je gebeden kan opzeggen en dat gescheiden mensen nog steeds niet te communie mogen, overstijgt nauwelijks het intellectueel niveau van uitspraken uit het Big Brotherhuis of Temptation Islands en wordt dus als ‘spam’ gewist van mijn harde schijf. Delete. Hupsake, mentale prullenmand in.

Jammer genoeg zijn er ook stupiditeiten die zo onnoemelijk stupide zijn dat ze misdadig worden. Het probleem daarmee is dat ze je gijzelen: je wordt gedwongen om erop te reageren omdat ze in al hun domheid zo wild om zich heen slaan dat er slachtoffers vallen.

De beoordeling van de bevrijdingstheoloog Jon Sobrino door de Congregatie van de Geloofsleer, de ideoligische pitbull* van het Vaticaan, valt onder die laatste categorie. De Spaanse theoloog Jon Sobrino werkt sinds 50 jaar in El Salvador, als professor in de systematische theologie en als begeleider van kerkelijke basisgemeenschappen. Hij was de huistheoloog van Oskar Romero die op 24 maart 1980 vermoord werd door rechtse doodseskaders terwijl hij een eucharistieviering voorging. Zelf ontsnapte hij amper 9 jaar later aan een gruwelijke moordpartij op zijn communauteitsgenoten, hun kokkin en haar dochter.

Rooms-katholieke gelovigen worden voor deze Sobrino door de Congregatie van de Geloofsleer gewaarschuwd tegen foute en gevaarlijke uitspraken die in twee van zijn boeken uit 1991 en 1999 zouden voorkomen. Beetje trage lezers blijkbaar, die heren van de Inquisitie.

Welke ongehoorde uitspraken Sobrino dan wel deed? Het komt hier op neer dat de Congregatie van de Geloofsleer de jezuïet verwijt dat hij te veel nadruk legt op de menselijkheid en te weinig op de goddelijkheid van Jezus, te veel nadruk op de solidariteit met de armen en te weinig op de verlossing door Jezus Christus op het kruis. De Congregatie met haar huidige prefect, kardinaal Levada, is daarmee niet aan haar proefstuk toe. Kardinaal Ratzinger, Levada’s voorganger, zette de strijd tegen de bevrijdingstheologie al begin jaren ’80 in. Gustavo Guttierez, de gebroeders Leonardo en Clodivis Boff, en ook Jon Sobrino werden toen al één voor één over Ratzingers knie gelegd. In maart 1983 hief Ratzinger het vingertje tegen Gutierrez, omdat die de christelijke boodschap opnieuw interpreteert: “Een selectieve en reducerende herlezing waarbij de uitgebuite van vandaag gelijkgesteld wordt met de arme uit de Bijbel en waarbij gebeurtenissen zoals de Uittocht politieke bevrijding worden.” Nu kunnen we ons gaan blindstaren op het theologische welles-nietes-spelletje waar bevrijdingstheologie toe uitgedaagd wordt, maar daarmee zouden we enkel uit het oog verliezen waar het fundamentele probleem van Rome in ligt: Ten eerste dat een theologie die de samenleving onderwerpt aan een klassenanalyse, die analyse ook consequent zal toepassen op het instituut Kerk, en dat dit logischerwijze leidt tot het verwerpen van de hiërarchie en van haar legitimiteit. Ten tweede gaat het erom dat de bevrijdingstheologie de legitimering van de theologie naar het kapitalisme toe verstoord. Net zoals de politieke theologen lieten de bevrijdingstheologen zich onder meer inspireren door Marx’ kritiek op de burgerlijke economie. Vandaar hun duidelijk verzet tegen elke vorm van ‘burgerlijke aanpassing’ van de theologie aan het kapitalisme of tegen een gebruik ervan in dienst van markteconomische belangen. Allemaal bijzonder vervelende ideeën voor ondernemers die hun kapitalisme liever niet geassocieerd zien met platvloers materialisme en dus druk op zoek gingen naar een ‘nieuwe ethiek’, een theologie die hun economie kan rechtvaardigen. Die vonden ze bij vrijemarkttheologen zoals bijvoorbeeld Michael Novak (auteur van o.m. “Zaken doen als roeping”), die de intellectuele strijd met de bevrijdingstheologie aanbond en een nieuwe, ondernemingsvriendelijke theologie zou introduceren. Novak waagde zich eraan niet alleen de sociale leer van de Kerk ‘marktvriendelijk’ te herinterpreteren, maar zelfs dogmatische concepten zoals de goddelijke triniteit en de erfzonde opnieuw onder een hedendaagse neoliberale loep te houden. Dan denk ik spontaan: Hola! Oppassen Novak, want van ‘herinterpreteren’ houden ze niet zo in Rome! Maar tevergeefs. Novak heeft intussen carrière gemaakt, hij trad bij de laatste verkiezingen op als adviseur voor George W. Bush en in 2003 werd hij door de VS-ambassadeur bij de Heilige Stoel, uitgenodigd om te spreken op een symposium in Rome. Daar verdedigde Novak een militaire aanval op Irak. Naar mijn gevoel toch ook met lichtjes te weinig aandacht voor het ‘openbaringskarakter van het Evangelie’.

<<<Elke Vandeperre

HET APRIL '07 - NUMMER

2007-04-19T14:08:50+02:00

{KENTERINGen] april

Cave canem!

Elke Vandeperre schrijft over de veroordeling van de bevrijdingstheoloog Jon Sobrino door de Congregatie van de Geloofsleer.

Adolf Daens tussen hamer en aambeeld

100 jaar geleden stierf Adolf Daens. Als geen ander botste hij op het bondgenootschap van de roomse kerk met de rijken. Wat kunnen wij vandaag nog van Daens leren? Guido De Schrijver schreef er een KOP-artikel over.

Tekenen van nieuwe tijden. Veertig jaar na Vaticaan II

In mei gaat in Aparecida de Algemene Vergadering van alle Larijns-Amerikaanse bisschoppen van start. José Comblin vraagt zich af of de kerk aan de kant van de armen of aan de kant van de rijken staat.

Het emancipatiebeleid en zijn lifestyle dubbelganger

Ida Dequeecker werpt een kritische blik op de verspreiding van Teamtime, een gratis magazine dat gewijd is aan de combinatie van werk en privé-leven.

Homo Mobilius

De auto geeft een vals veiligheidsgevoel terwijl fabrikanten eerder investeren in luxe-uitbreidingen dan in veiligheid. Om nog maar te zwijgen van de onveilige rijstijl die menig chauffeur hanteert… Leen Van Reyn schrijft er een klein verzet over.

Jij was er toch ook?

Georges Spriet was op de antioorlogsbetoging van 18 maart en schrijft zijn indrukken neer.

Scheiding kerk en staat

In de weerbarstige woorden komt Rik Torfs aan het woord en pent zijn visie neer op de scheiding tussen kerk en staat.

De vertelling van de wind.

Midrasj voor Pinksteren

Children of Men

Een bespreking van de film van regisseur Alfonso Cuarón door Jan Soetewey en Leen Van Reyn

Tussen de bloemen

Mónica Pinzón beschrijft een kunstwerk ter gelegenheid van 10 jaar vredesakkoorden in Guatemala.

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

Snel! Lees! Vertrek! - Editoriaal maart '07

2007-03-20T11:53:15+01:00

Redactioneel maart ‘07

Snel! Lees! Vertrek!

Tegen de tijd dat u dit redactioneel te lezen krijgt, heeft u wellicht nog net de mogelijkheid om al lopend een jas aan te schieten en de trein richting Brussel op te springen. Haast u! Steek dit Kenteringen-nummer gewoon in uw binnenzak, maak voort, op de terugrit kan u verder lezen.

Of, indien u geen clou heeft over wat u in de hoofdstad moet gaan doen: lees tijdens de heenrit verder en vraag uw buurman om u te verwittigen in Brussel-Noord.

Op zondag 18 maart 2007 gaan wij daar namelijk samen betogen. Inderdaad, samen met u. En wij niet alleen. In alle hoofdsteden in Europa en daarbuiten worden er manifestaties georganiseerd.

Waartegen wij betogen? Tegen de oorlog in Irak. En tegen de bezetting. Vier jaar duurt de nachtmerrie daar nu al. En tegen Belgische medeplichtigheid aan de oorlog, betogen we ook.

Waarom wij altijd ‘tegen’ vanalles zijn? Ach, niet omdat we zo’n pathologische dwarsliggers zijn. Vooral omdat wij niet voor oorlog zijn. We zijn, het spijt ons, ook niet danig ‘pro bezetting’ of ‘pro burgerslachtoffers’. Wel zijn we voor de soevereiniteit van staten en voor het zelfbeschikkingsrecht van volkeren. En we zijn voor het respecteren van het internationaal recht, het internationaal humanitair recht, het Handvest van de Verenigde Naties en de mensenrechten. Maar bon, wat zeg je met ‘pro’? Zelfs de VS beweren pro internationaal recht te zijn, maar uit hun praktijk blijkt dat ze ook niet echt tegen het schenden van dat recht zijn.

Waarom wij precies manifesteren? Wij vragen het onmiddellijke en onvoorwaardelijke vertrek van alle bezettingstroepen uit Irak en de Palestijnse gebieden. Wij vragen dat elk geweld van de betrokken partijen tegen de burgerbevolking wordt veroordeeld. Wij vragen het stopzetten van elke directe en indirecte Belgische samenwerking met de bezettingstroepen, het stopzetten van de Amerikaanse oorlogstransporten over Belgisch grondgebied en dus het opheffen van de betreffende akkoorden met de Verenigde Staten. Wij vragen het stopzetten van de wapenhandel en elke militaire samenwerking van België in bilateraal of NAVO-verband met Israël zolang de VN-resoluties worden genegeerd.

Nog iets? Ja. Wij vragen een einde aan de bewapeningswedloop en militarisering van de regio, een nucleaire wapenvrije zone in het Midden-Oosten.

Of wij niet een beetje naïef zijn? Een beetje?! Zeg maar behoorlijk. We hebben ook niet zoveel keuze. Het alternatief is dat we cynisch worden en toestaan dat wereldmachten uit economische vraatzucht regimes gaan omverwerpen, hele regio’s gaan platbombarderen, burgers in gevaar brengen, om nadien de boel doodleuk weer te kunnen opbouwen en daar een schone cent aan te verdienen.

Of wij niet moe worden van al dat betogen? Ach, integendeel. Niets is zo verkwikkend als een wandeling door de hoofdstad, wetende dat er mensen zijn die geloven in een betere toekomst, dat je er niet alleen voor staat. Dat je in de strijd tegen dit imperialisme honderdduizenden broers en zussen, vaders en moeders, dochters en zonen, over heel de wereld, hebt.

Of je daar speciale talenten voor moet hebben, voor het deelnemen aan betogingen? Toch wel ja. Je moet beschikken over het onwrikbare geloof dat je stem verheffen meer oplevert dan monkelend met je hoofd schudden terwijl je naar de koopzender zapt.

Of er legitieme argumenten zijn om niét mee te gaan betogen op 18 maart? Absoluut. Ik noem ze alle drie:

1. U bent in de overtuiging dat Irak een spierziekte is, George W. Bush de behandelende arts en VN-resoluties veruit de beste remedie.

2. U heeft met secondelijm een affiche van de betoging tegen een muur trachten te kleven en heeft daarbij uw hand te langzaam tussen muur en affiche weggetrokken.

3. De NMBS staakt op 18 maart en te voet of per fiets haalt u Brussel niet voor zonsondergang.

Zonder de net genoemde redenen verwacht ik u gewoon tegen te komen, resoluut en onvermoeibaar, bondgenoten aller lande, op de Internationale anti-oorlogsdag.

>>>Elke Vandeperre

HET MAART '07 - NUMMER

2007-03-20T11:50:01+01:00

{ KENTERINGen ] maart

Snel! Lees! Vertrek!

Redactioneel van Elke Vandeperre over de betoging tegen de oorlog in Irak.

De toekomst van de Sociale Zekerheid: geen generatieconflict, wel een herverdelingsprobleem

Jozef Mampuys neemt het welzijn van de Sociale Zekerheid onder de loep en doorprikt daarbij enkele mythes.

Door het oog van een ander. Bijbelverhalen als kruispunten

Remi Verwimp laat u kennis maken met het internationale project Intercultureel Bijbellezen.

Met reizen de solidariteit globaliseren

Murielle Coppin vertelt over de verre reizen die ze al gemaakt heeft, en vooral over haar belevenissen in Mexico.

Blijven zoeken in de tegenstroom

Paul De Witte blikt terug op 30 jaar Jebron en werpt een oog op de toekomst.

Halal of niet halal?

Mohammed El Ouali geeft zijn mening over de recente discussie over het al dan niet serveren van halalvlees op schoolreizen, bos- en zeeklassen.

Kleine catechismus van de democratie

Charles Ducal geeft een rondleiding in de wondere wereld van de democratie.

Bloemen en kransen

Een “klein verzet” van Karine Somers over verjaren en ouder worden.

De staat van de wereld

Een bespreking door Sarah De Mul van de tentoonstelling Reuters – The State of the World.

Vermenigvuldigen of delen?
Een midrasj over de hongersnood in de wereld.

Onze Vader …

Toon Mondelaers herschreef het Onze Vader

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

Ingeburgerd - Editoriaal februari'07

2007-02-28T20:53:59+01:00

Editoriaal februari '07

Ingeburgerd

Wees gerust, beste Kenteringen-lezer, ik zal het in deze redactionele bijdrage niét over Jean-Marie De Decker hebben. Toch niet op directe wijze. Want aangezien ‘hij’ in de voorbij maanden tot onze alpha en omega uitgroeide, is het intussen ontzettend moeilijk geworden om het niét over hem te hebben. Zelfs ongewild. Zelfs wanneer je het over worst met spruitjes hebt, dreigt het gesprek naar ‘hem’ toe te manoeuvreren. Maar zoals ik al aankondigde, beloof ik u mij daarvoor te hoeden in onderstaande bijdrage.

Misschien moeten we het hier dan maar eens hebben over dat andere thema (dat eigenlijk hetzelfde thema is) waar niemand het over wil hebben, maar waar we ook niet naast kunnen kijken omdat heel onze samenleving er van doordrongen is. Dat thema dat in het stadhuis van Sint-Niklaas, of all places, een Zwarte Piet-fobie doet ontstaan. De ‘verrrechtsing in Vlaanderen’ heeft stilaan terug het niveau van racisme, pur sang, bereikt. Hier is geen sprake meer van een samenlevingsprobleem, een botsing omwille van cultuurverschillen, of een ‘clash of civilisations’. Het gaat hier eenvoudigweg over plat racisme: afkeuring, uitsluiting omwille van huidskleur. Het type racisme dat zich inlaat met schedelmetingen en witte puntmutsen. Het racisme waarvan men beweert dat het decennia geleden uitgestorven is in een moffenkamp of South Western Township. Het type racisme waarvan men ons tracht te overtuigen dat het op geen enkele wijze verbonden is met de huidige kritiek op de multiculturele samenleving.

"In onze samenleving is geen plaats voor een dergelijke achterlijke vorm van racisme", roept premier Verhofstadt verontwaardigd. De vraag is nog maar of dat zo is, mijnheer de premier. Laten wij écht geen ruimte voor dit soort achterlijk racisme? U kan het weten. U wordt voor de rechter gedaagd door een Marokkaanse Gentenaar wegens het niet invoeren van praktijktests waarmee discriminatie kan worden bewezen. Door de afwezigheid van een wettelijk kader voor de praktijktests, een nalatigheid van uw regering waarmee u tevens de grondwet schendt, kan de gedupeerde zijn rechten niet doen gelden. Of vindt u het weigeren van Marokkanen in dancings van een andere, minder achterlijke, vorm van racisme getuigen? Of gaat u het misschien akkoord met NVA-voorzitter Bart De Wever die de Marokkaanse Gentenaar zijn burgerrechten niet waard vindt omdat “de allochtoon” bij de laatste verkiezingen voor de Moslim Democratische Partij opkwam? Zo beschaafd formuleerde De Wever het niet eens in het VRT-programma “Morgen beter”. Hij zei: “We weten intussen dat hij een vriendje van Abou Jahjah is.” Iedereen rond de debattafel begreep meteen dat daarmee dan de discussie over schending van burgerrechten afgelopen was. Blijkbaar ging het hier over een minder achterlijke vorm van racisme. Misschien moeten we dit dan –voor alle duidelijkheid- ‘een maatschappelijk aanvaarde vorm van racisme’ noemen.

Spirit- voorzitter Geert Lambert illustreert hoe subtiel het verschil is tussen beide vormen van racisme. Hij liet de volgende uitlating optekenen: “Dit racisme kan niet vergoelijkt worden met dooddoeners als ‘met allochtonen die zich aanpassen hebben we geen problemen’, of ‘we voelen ons niet op ons gemak bij mensen met een andere godsdienst’. Wouter is een Sin--Niklazenaar, een Vlaming die hier is opgegroeid, bij de Scouts is geweest en met een sappige Sint-Niklase tongval spreekt. Maar hij is zwart, en voor sommigen dus te min om een koppeltje in de echt te verbinden.”

Voelt u het subtiele maar flinterdunne verschil? Wat wordt hier nu eigenlijk, tussen de lijnen, gezegd? Indien het niét om Wouter Van Bellingen zou gaan, maar om een zekere Fahrid Achouf, in Vlaanderen geboren uit Marokkaanse ouders, die nooit op Scoutskamp het Avondlied aangeleerd kreeg en ‘Algemeen beschaafd Antwaarps’ spreekt -eventueel zelfs nog met een lichte Arabische tongval….. dan zou dit racisme wel op begrip kunnen rekenen?!

Het bewijs is intussen wel geleverd: ook het ideaalbeeld van de compleet geïntegreerde en geassimileerde Vlaming biedt geen bescherming tegen het diep ingewortelde racisme in Vlaanderen. Ondanks alle verontwaardiging over het incident in Sint-Niklaas, moeten we onder ogen zien dat de meest lage vorm van racisme in onze contreien intussen behoorlijk ingeburgerd is geraakt.

Oeps! Nu hebben we het op de valreep toch nog over Jean-Marie De Decker.

<<<Elke Vandeperre

HET FEBRUARI '07 - NUMMER

2007-02-28T20:50:42+01:00

{ KENTERINGen ] februari

Ingeburgerd

Redactioneel van Elke Vandeperre over diep geworteld racisme in Vlaanderen

Een Nobelprijs voor het neoliberalisme?

De Amerikaanse publicist Alexander Cockburn neemt het microkrediet waarmee zo gedweept wordt op de korrel en noemt het een mythe. Hij vraagt zich af waarom het met de Nobelprijs en Internationaal Jaar van de Verenigde Naties zo over roepen wordt.

Cartoon van Matiz

Aandeelhouders van de ziel

"Spiritualiteit in de uitverkoop. Over de uitholling van religie" van Jeremy Carrette en Richard King, is nu ook in het Nederlands verschenen. De auteurs betogen dat de religie gepsychologiseerd en geprivatiseerd is en overgenomen door het multinationaal kapitaal. Remi Verwimp beaamt en illustreert die stelling.

De kunst en de politiek

Gustavo Muñoz Matiz tekent nu ook voor {KENTERINGen]. Wie is die man en wat bezielt hem? Guido De Schrijver ging met hem praten.

Ere wie ere toekomt…

Naar aanleiding van het overlijden van voormalig dictator Pinochet, maakt Arianne van Andel een balans op van het huidige Chili.

Stappen naar een andere wereld?

Jan Soetewey schrijft over het Wereld Sociaal Forum. Trappelen de fora ter plaatse? Wordt er, hoe belangrijk ook, alleen maar betoogd, gediscussieerd en gefeest? Of zit er progressie in?

De Vijf van Cuba

In de Verenigde Staten zitten 5 Cubanen gevangen op beschuldiging van 'samenzwering tot spionage'. Ze waren inderdaad naar de VS gekomen om terroristische aanslagen in Cuba preventief op het spoor te komen. Omer Mommaerts en Tuur Vanempten spraken hierover met de moeder en de echtgenote van twee van de Vijf.

Ik verzet mij tegen

Pierre Lodewijckx was een man van consequent 'klein verzet'.

Weerbarstige woorden

Populisme

Weer zo een woord dat te pas en te onpas in verschillende richtingen wordt gebruikt. Guido De Schrijver exploreert .

Esther meets Neo
Een verrassende vergelijking tussen het bijbelverhaal Esther en The Matrix, een populaire sciencefictionfilm die blijkbaar op jongeren indruk maakt. Rosalie Heens brengt verslag van een gesprek in een bijbelgroep.

Vasten

Een benadering van 'vasten' door Remi Verwimp.

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

Utopia - Editoriaal januari'07

2007-02-02T15:40:13+01:00

Editoriaal januari '07

Utopia

Mocht u tijdens een zoveelste obligate nieuwjaarsreceptie of eindeloos durend familiefeest de neiging voelen om te vluchten, dan is ‘Second Life’ misschien iets voor u. Het enige wat u voor uw ‘tweede leven’ nodig heeft, is een computer met internetaansluiting. Toen ik een vriend over deze virtuele wereld hoorde vertellen, was ik danig geïntrigeerd: een wereld waarin je je eigen identiteit (met bijpassend uiterlijk!) kan creëren, een wereld waarin iedereen, -uit welk continent je in het echte leven ook komt- zich vrij mag verplaatsen, geen bewaakte grensposten, geen bezettingsmuren, geen Schengenakkoord, geen mensen-zonder-papieren. Een wereld waarin zelfs de wetten van de zwaartekracht en van tijd en ruimte omgebogen worden: over gigantische aardkloven springen en via teletijdmachines snel van het ene eiland naar het andere reizen is een fluitje van een cent. “Het paradijs! Utopia!” riep ik bijna luidop terwijl ik mezelf trachtte ‘in te loggen’. Ik gaf mij een naam en een schoon lijfje en zag dat het goed was. Vervolgens trok ik erop uit, de wereld in, moedig maar tegelijk doodsbang dat iemand mij zou aanspreken vooraleer ik eerst ‘deftig’ over de virtuele paden had leren lopen. Niet dat deftig hoeft, je gelooft niet wat je allemaal ziet lopen en vliegen in ‘Second Life’. Alles is uiteindelijk eigen creatie. De bewoners van de virtuele wereld zijn hun eigen god: ze creëren niet alleen zichzelf, maar ook de aarde waarop ze staan, de dieren die hen vergezellen, het ruimteschip op hun oprit. Leef je droom! Ik verslikte me bijna van geluk. Een bruisende gemeenschap van wereldburgers in een pretpark dat nooit sluit!

En toen las ik op een virtueel bord aan de ingang: “Wij geloven in vrije meningsuiting, medeleven en verdraagzaamheid als fundamenten voor gemeenschapsvorming in de nieuwe wereld”. En toen werd ik wantrouwig: Heeft Guy Verhofstadt zichzelf hier heruitgevonden?!

Mijn wantrouwen bleek, na enig virtueel heen en weer gereis, gegrond. Wat ik als jongeren-paradijs beschouwde was gewoon een ander vermomming van de vrije markt. Als je ook maar één extra teennagel (om nog maar te zwijgen van een paar vleugels) wenst te creëren in ‘Second Life’ dan betaal je daarvoor met de virtuele valuta, de Linden dollars, die je via E-Bay tegen echte knaken kan ruilen. Met de Linden dollars koop je virtuele grond of huizen in Second Life, of je gaat ermee shoppen in het virtuele Wijnegem-shoppingcentrum om je eigen identiteit te verwennen met virtuele designer-jeans en coole Adidas-sloefkes. Je koopt er een Spaans-sprekende baviaan met gifgroene schubben mee -als je dat al zou willen.

Multinationals hebben de nieuwe markt uiteraard al ontdekt en zijn zich danig aan het inkopen in Second Life. Ze bouwen buildings en fabrieken en winkels. Je kan dus nu ook al solliciteren voor een job in Second Life en echt geld verdienen. Intussen gedragen de bewoners zich hetzelfde als in de echte wereld: 40% van de residenten is depressief want verslaafd aan het computerspel en/of zit zwaar in de schulden omwille van zijn tweede leven. De eerste rechtszaken aangaande corruptie, oplichting enzovoort in de Second Life-wereld zijn in de echte wereld lopende.

Maar de levensfilosofie van het virtuele utopia blijft wel overeind: Jij bent je eigen god. Jij hebt je eigen lot in handen. Jouw leven is jouw verdienste. Feest, koop, consumeer, wees gelukkig. En zeur niet. Wie faalt heeft dat aan zichzelf te danken.

De echte wereld heeft geen andere boodschap voor haar residenten. Geen andere droom. En geen andere realiteit. ‘Optimisme is een morele plicht’ ‘ stond te lezen op het metershoge scherm achter Guy Verhofstadt bij de presentatie van zijn vierde burgermanifest: ‘Pleidooi voor een open samenleving’. Veel stelt zijn boekje niet voor. Wetstraatwatchers noemen het eerder een ‘goed georchestreerde mediahype’ en een ‘origineel startschot richting verkiezingen’ dan een lezenswaardige visie. Maar het blijft interessant materiaal om de denkwereld van Derde-Weg-denkers te leren doorgronden.

Uiteindelijk is er niets nieuws onder Verhofstadts zon: gewoon de ‘vrije’ markt nog vrijer maken. Wat klinkt die paarse terminologie toch verraderlijk mooi. Elke slag in het gezicht van de meest kwetsbaren wordt verpakt als een geschenk met een ethische strik errond: “De uitkeringen moeten omlaag want we mogen kansarmen niet afhankelijk maken, zij moeten ook de mogelijkheid krijgen hun leven in eigen handen te nemen!”. De premier moet ook de activeringsgraad van de Belgische bevolking omhoog krijgen. Niet alleen werklozen maar ook ouderen zullen dus opnieuw of langer aan het werk moeten. Met een beetje gespeelde verontwaardiging lukt ook zo’n verhaal voor een liberaal: “Het is ronduit schandalig hoe respectloos wij met ouderen omgaan. In andere culturen worden zij geprezen om hun wijsheid, wij verbieden hen zelfs om economisch actief te zijn.” dixit de premier. En verder heeft hij het over ‘positief individualisme’, langer werken en meer flexibiliteit, beheerste migratie die onze eigen economie kan verrijken, minder autobelasting voor dure wagens, meer voor oude (vervuilende) wagens, investeren in nieuwe nucleaire technologie.

Wie het markt-spel niet kent, waant zich in utopia.

<<<Elke Vandeperre

HET JANUARI'07-NUMMER

2007-02-02T15:38:17+01:00

{ KENTERINGen ] januari

Utopia

Redactioneel van Elke Vandeperre over 'Second Life'

Christelijk verzet in een biddeloze wereld. Het schrikbeeld van de Nieuwe Katholieke Bewegingen.

Pieter De Witte en Yves De Maeseneer geven hun visie.

Cartoon van Steven Struyf

Latijnse missen? Als het alleen maar dat was!

Er doet een hardnekkig gerucht de ronde dat binnenkort een zogenaamd 'motu proprio' van de paus zou verschijnen over de mogelijke herinvoering van 'Latijnse missen'. Paul De Witte betoogt dat het hier om veel meer dan alleen maar missen in het Latijn gaat.

Tussen Scylla en Charybdis

Peter Tom Jones stelt het ecologisch debat op scherp. De enige uitweg is de overgang naar een economie waar sociale en ecologische noden niet elkaars tegenpolen zijn. Het betreft een economisch model waar de markt terug ondergeschikt wordt aan de samenleving. Dat vereist niet minder, maar méér overheid.

Nieuwjaarsbrief

Karine Somers richt zich in verzen tot 'Lieve papa en mama'.

Joden tegen zionisme

De rabbijnse oppositie tegen het zionisme is een uiterst miskend feit. Professor Yakov M. Rabkin schreef er een wetenschappelijk werk over. Remi Verwimp, Elke Vandeperre en Rosalie Heens hadden een gesprek met hem.

Weerbarstige woorden

God

Bestaat er wel een woord dat tot meer misverstanden leidt? Remi Verwimp werkt aan verheldering.

De zaligsprekingen opnieuw

Een actualisering van Matteus 5,1-12 door Miguel Angel Mesa (Spanje)

Wie het overkomt

Een lang gedicht van Hilde Domin

In de maat van de Seizoenen

Leen Van Reyn bespreekt de nieuwe cd van Wannes Van de Velde

Mening

Opvallende citaten uit de media

Agenda

Kenterdingen op datum

Waarde Sint, beste Piet - Editoriaal december '06

2006-12-22T23:00:38+01:00

Editoriaal december ‘06

Waarde Sint, beste Piet

Terwijl u bij uw aankomst in ons landje het blijde nieuws verspreidde dat er dit jaar géén stoute kindjes zijn –waarmee u trouwens in één adem zwarte Piet tijdelijk technisch werkeloos verklaarde- waren wij met uw verjaardag allesbehalve in feeststemming. U, en zeker Piet, kunnen zich wellicht wel inbeelden waarom. Een ware ontslag-tsunami van meer dan 10.000 mensen hangt boven onze hoofden. Bij Volkswagen Vorst, en bij de toeleveringsbedrijven, is het bang afwachten hoe groot de ravage zal zijn die de brutale grote herstructurering met zich zal brengen.

De woede is groot bij de bedreigde werknemers, ze voelen zich bedrogen. De laatste tien jaar zijn ze permanent zoet gehouden met sprookjes: Als Volkswagen concurrentieel wil blijven moeten jullie flexibeler worden. En blij zijn dat je elke vrijdagavond opnieuw een interim-contract mag ondertekenen. En ophouden met dat assertieve gedoe om bij elke muggenbeet te gaan staken. Als we jullie lonen bevriezen moeten er misschien geen banen sneuvelen. Wie braaf is, krijgt lekkers. Wie stout is zijn C4. Na al hun inleveringen en inspanningen, dringt het intussen bij de werknemers door dat niet zij, maar de patroons en de aandeelhouders met het suikergoed gaan lopen. Volkswagen maakte de eerste 9 maanden van 2006 het exuberante bedrag van 1,2 miljard euro winst. Daar kan je een boel marsepein mee kopen. Het gaat om een winst die 76,7% hoger ligt dan in dezelfde periode van 2005. Waarom dan herstructureren? Eenvoudig. Omdat de VW-directie en de grootste aandeelhouder, de Porsche-familie, nog meer marsepein wil. Dat kan: het enige wat daarvoor nodig is, is de productiecapaciteit terugschroeven. Die ligt nu 30% boven de werkelijke productie. Met andere woorden: afdankingen, arbeidsduurverlenging zonder loonsverhoging en een hoger werkritme. Niet alleen in Vorst, maar evengoed in Duitsland (waar 20.000 banen bedreigd worden), in Spanje en in Portugal. Wie niet staakt, mag daar misschien van meegenieten: van nog langer en nog flexibeler werken –en voor de rest: geen gezaag of gepruttel. In Duitsland noemt men dit fenomeen de ‘huisvrouwisering’ van de arbeidsmarkt.

Ook onze overheid toonde zich de voorbije jaren erg behulpzaam en goedgelovig. Als we Volkswagen in België willen houden, moeten we de loonlast verminderen, riep de Belgische regering en ze droeg het ene na het andere geschenk voor miljoenen euro’s naar het autobedrijf: vermindering van patronale bijdragen, belastingsvermindering voor ploegen- en nachtwerk en recent nog de maatregel voor hyperflexibele overuren. Hoe flink de overheid ook zijn best deed, het mocht niet baten –zo blijkt nu. Ze zullen hun lesje nu (en na Renault Vilvoorde, en na Ford Genk) wel geleerd hebben, denk je dan. Om vervolgens weer bedrogen uit te komen, want intussen ging Verhofstadt op zijn blote knieën smeken bij de VW-directie voor het behoud van banen in ruil voor…. inderdaad: opnieuw belastingverlaging. En opnieuw wordt er blij in de handjes geklapt en –hoor! hoor! een nieuwe stoomboot aangekondigd: het gaat goed met de Belgische economie en wellicht kan 80% van wie bij Volkwagen ontslagen wordt meteen weer aan de slag in een ander bedrijf! Driewerf hoera!

En intussen schuiven onze ministers de zwarte Piet door naar de stoute Duitse overheid en vakbond, en beschuldigen die van hun eigen strategie. Belgische werknemers worden uitgespeeld tegen Duitse werknemers –allemaal slachtoffers van hetzelfde meedogenloze kapitalisme dat geen staatsinmenging duldt en streeft naar totale zelfregulering.

Barroso en de Europese staats- en regeringsleiders zitten op hun informele topbijeenkomsten met het vingertje te zwaaien als het over protectionisme gaat, en zingen verder alleen nog sinterklaasliedjes over een dynamisch Europa dat klaar is om de internationale concurrentieslag aan te gaan.

Op de Aufsichtsrat (raad van toezicht) van VW van vrijdag 17 november werd niet beslist hoeveel auto’s Vorst volgend jaar nog mag produceren. Wel werd toegestemd in de bouw van een fabriek in India. Daar heeft de VW-directie hele brave werknemers gevonden.

Weet u Sint, het gemiddelde uurloon van de Indische werknemers ligt echt griezelig laag. En ik vermoed dat het niet zal stijgen naarmate zij zich nog voorbeeldiger gaan gedragen.

Dus bovenaan mijn verlanglijstje dit jaar, Sinterklaas, geen pepernoten, noch chocola. Maar een lidkaart van de spiksplinternieuwe Wereldvakbond ITUC (International Trade Union Confederation). We hebben nu lang genoeg in u geloofd, me dunkt.

Elke Vandeperre

HET DECEMBER'06-NUMMER

2006-12-22T22:53:42+01:00

{ KENTERINGen ] december 2006

{ KOP en munt ]

De echte botsing der beschavingen

Mike Davis publiceerde het boek ‘Planet of slums’, een kijk op de sloppenwijken in de metropolen. In het midden van de 21^e eeuw zal de mondiale stadsbevolking ongeveer 10 miljard bedragen. Dit zal zorgen voor een strijd tussen rijke stedelingen en stedelijke armen; de echte botsing der beschavingen. Jan Breman vertelt er meer over.

{ Kop en MUNT ]

De religieuze taal van George W. Bush

Volgens president Bush heeft Amerika een goddelijke missie: De Amerikanen zijn het licht dat in de duisternis schijnt. En de duisternis zal niet overwinnen! Juan Stam heeft de openlijke en verborgen religieuze taal in de redevoeringen van Bush geanalyseerd.

{ De Rode Draad ]

Praten vanuit je eigen perspectief

Sarah De Mul werd op de Vrouwendag laureaat van de jury in de poëziewedstrijd met als thema: “vrouwen en multiculturaliteit”. In haar gedicht ‘De holte van uw oksel’ geeft ze weer hoe zij denkt over multiculturele relaties. Een boeiend gesprek met een geëngageerde vrouw.

Over bijzitters en mestkevers - editoriaal november '06

2006-12-22T22:50:06+01:00

Editoriaal november '06

Over bijzitters en mistspuiters

Eerder heb ik u reeds ontboezemd dat ik met graagte in stembureaus vertoef. Het is een hobby. Bovendien: wat zou een mens anders doen op een zondag, tussen 7 en 16u? In mijn Antwerps thuisdistrict heeft men blijkbaar weet van mijn bijzondere liefde want naar goede gewoonte wordt ik telkens opnieuw opgeroepen om ‘te gaan zitten’. Aangezien ik niet beschik over een zittend achterwerk, werp ik mij op zo’n kieszondag dan telkens op als electorale engel voor informatica-fobische oudjes die het computertijdperk met bevende hand trachtten af te wenden. Dit humane werk levert mij steeds een bijzondere inkijk in het eigenzinnige stemgedrag van de Antwerpenaar op. Zo heb ik deze keer van dichtbij mogen meemaken hoe onder VB’ers de mythe over de ‘vervalste verkiezingsuitslagen’ moet ontstaan zijn. De verklaring is eenvoudig maar niettemin zeer verontrustend: nogal wat VB-kiezers (ook andere trouwens) zijn extreem slecht op de hoogte van de lokale politieke situatie en beseften niet dat ze, wonend in een Antwerps district, maar liefst 3 kieslijsten moeten ‘invullen’, nl.: één voor de gemeenteraad, één voor de districtsraad, en één voor de provincieraad. Gevolg hiervan was dat, in de perceptie van deze mensen, de stemcomputer hun stem niet registreerde en dat zij ‘tot drie keer toe hun stem moesten uitbrengen vooraleer die aanvaard werd’. “Maar ik weet wel waarom, hoor!” brieste een uitzinnige kiezer die mij, ten einde raad, in zijn kieshokje trok. “Het is omdat ik op ‘deze partij’ (i.c. VB) wil stemmen, niet waar! Ik weet wel hoe dat gaat in België!”

Voor mij was dit alleszins een uiting van wat ik mijn ‘eerste verkiezingstendens’ wil noemen: het groeiend gebrek aan inzicht bij stemgerechtigden in het democratische proces van de verkiezingen. De basisinformatie (het hoe en waartoe van de verkiezingen) wordt blijkbaar onvoldoende gecommuniceerd. Een niet te minimaliseren groep van mensen heeft geen flauw benul wat ze in het stemhoekje moeten komen doen, noch welke handeling ze daar moeten uitvoeren om geen boete aan hun broek te krijgen.

Uiteraard is het de opdracht van de overheid om ervoor te zorgen dat de basisvoorwaarden om tot democratische verkiezingen te komen aanwezig zijn. Maar hoe wordt dit geëvalueerd? Welke instanties detecteren en signaleren dit soort problemen, wanneer die er zijn? En: welke middelen investeert de overheid in het informeren van haar burgers over de procedure en het doel van verkiezingen. Welke rol is hierbij weggelegd voor onze staatszender, bijvoorbeeld? Opnieuw hebben de media, niet in het minst de VRT radio én TV, eerder bijgedragen aan een ‘desinformatie-campagne’. Politiek werd meer dan ooit gepresenteerd als pikante ‘faits-divers’ over elkaar bekampende broers die voor verschillende partijen opkomen in één of ander onooglijk landelijk gehucht, tot VLD-vetes die hilarische proporties aannemen en resulteren in scheurlijsten van scheurlijsten. Allemaal bijzonder verkwikkend. Of moet ik zeggen ‘extreem’ verkwikkend?

Waarmee ik als kiesbureau-‘watcher’ meteen tot mijn ‘tweede verkiezingstendens’ (noodzakelijk aangezien ik ook al een ‘eerste verkiezingstendens’ had) kom: Het overvloedige gebruik van de term ‘extreem’ creëert verwarring in niet al te scherpzinnige hoofden. Zoals dat van de Hobokense N-VA-voorzitter Bart Van Camp. Die vond het niet meer dan logisch dat er zowel voor extreem-links als voor extreem-rechts een ‘cordon sanitaire’ zou gelden. En dus weigert de N-VA in Hoboken in het coalitiebootje te stappen met ‘de communisten van de PVDA’, waarmee ze meteen ook elk bestuursakkoord onmogelijk maken aangezien de PVDA met haar 2 zetels een noodzakelijke coalitiepartner is indien je het VB in de oppositie wil houden. Noël Slangen, feliciteert de N-VA’er voor zijn ‘principiële alertheid’ in De Morgen onder de titel “Uitkijken voor Mao” want ‘PVDA en het Blok lijken meer op elkaar dan sommigen ons willen doen geloven’, schrijft Slangen samenzweerderig. Pittig detail: Slangen gaf destijds, als communicatieadviseur in dienst van Verhofstadt, gratis advies om anti-Blok-strategieën te ontwikkelen.

Hoe dan ook, het is wel bijzonder vreemd dat nu net de N-VA, die zich al jarenlang krom zeurt over het cordon-sanitaire t.a.v. het VB (ook recent nog naar aanleiding van de 0110-concerten), dat precies deze N-VA het cordon nu ineens gaat verdedigen t.a.v. de PVDA. Extreem principieel, maar weinig consequent. En hoe zit dat nu eigenlijk met dat zogenaamde raakvlak tussen extreem-links en extreem-rechts? Les extrèmes se touchent, zegt men. Maar ik begrijp dat niet. Extreem-rechts is het extreem ver doordenken in de heersende markt-logica, terwijl extreem-links radicaal breekt met deze logica. Wil mij nu nog eens iemand uitleggen waar deze extremen elkaar dan precies ‘raken’, alstublieft? Dankzij dit ‘mist spuiten’ hoeft men intussen wel niet meer uit te leggen dat het cordon sanitaire niet ingezet wordt tegen extreme partijen, maar wel tegen racistische en dus ondemocratische partijen. Dat dit blijkbaar voor liberale reclamejongens en N-VA’ers een blinde vlek vormt, heeft alles met hun dubbelzinnige positie t.a.v. het VB te maken.

Hoe het ook zij, taalverwarring en desinformatie lijken mij gevaarlijke instrumenten in tijden van verrechtsing. We hebben nog werk voor de boeg, in aanloop naar de federale verkiezingen komende zomer!

Elke Vandeperre

HET NOVEMBER'06-NUMMER

2006-12-22T22:42:55+01:00

{ KENTERINGen ] november 2006 { KOP en munt ] Geloven in menslievende zorg Annelies van Heijst publiceerde onlangs haar boek ‘Menslievende zorg’. Haar uitgangspunt is de vanzelfsprekende betrokkenheid van mensen in de zorgsector. Het boek is een studie naar de pijlers van ons zorgstelsel, naar de ethische fundamenten ervan, naar de christelijke zorgtraditie en hoe die een plaats kan vinden in de hedendaagse samenleving. Zij geeft zelf toelichting bij haar boek.

{ Kop en MUNT ] Het geweld van de ‘waarheid’ Paus Benedictus XVI heeft met zijn uitspraak over de profeet Mohammed heel wat stof doen opwaaien. Volgens sommigen heeft men hem echter verkeerd begrepen en moet men zijn uitspraak in de juiste context zien. Maar wat is die context dan precies? Jan Soetewey onderzoekt dit nader.

{ Reporter ter plaatse ] De kleine en grote verhalen van theologen - Onlangs was er hoog bezoek aan ons land: Marcelo Barros, boegbeeld van de bevrijdingstheologie in Brazilië, en de ecofeministische theologe Yvonne Gebara. Rosalie Heens getuigt over Gebara’s antwoord op het kapitalisme, Koen Steel stelt het nieuwe boek van Barros voor dat over Dom Helder Camara gaat.

Redelijk onredelijk - Editoriaal oktober '06

2006-12-22T22:38:38+01:00

Editoriaal oktober '06

Redelijk onredelijk

Laten we wel wezen: U en ik kunnen wel eens betrapt worden op een al te spontane uitlating die we beter voor onszelf hadden gehouden. U en ik spreken wel eens sneller dan onze hersenen redelijke ideeën kunnen produceren. U en ik maken ons wel eens schuldig aan een slecht gekozen uitdrukking, een misplaatste verwijzing, a slip of the tongue.

Maar niet zij: pausen, presidenten, keizers en koningen –met onze prinsen dan misschien als de uitzonderingen die de regel bevestigen. Het is absoluut onmogelijk dat de groten der aarden zich verspreken, of een uitspraak doen die –buiten hun wil om- kwaad bloed zet. Al helemaal niet wanneer hun woorden afgelezen worden, en dus door een heel kabinet van medewerkers uiterst secuur werden uitgeschreven, of op zijn minst nagelezen. Elke punt en komma, elk citaat en elke term in zo’n toespraak werden nauwkeurig tegen het licht gehouden, door de zeef gehaald, weloverwogen en uiterst bedachtzaam gekozen.

Daarover is geen discussie.

Hiervan uitgaande mogen we ons dus het volgende afvragen: Met welke bedoeling heeft Benedictus XVI het gewraakte citaat aangehaald en hoe ondersteunde of illustreerde het citaat de pointe i zijn redevoering? Er is – indien we de tekst van zijn toespraak erbij nemen – weinig reden om mee te gaan in de bewering dat verontwaardigde reacties vanwege moslims onterecht zijn en dat de uitspraak geheel uit zijn context gelicht is.

Er is wel degelijk iets zeer vreemds aan de hand met de manier waarop dit citaat gebruikt wordt. De kardinaal van Rome gebruikt een volslagen onbekende Byzantijnse keizer uit de Middeleeuwen om aan te stippen dat er binnen de islam, ondanks soera 2,256, “Er is geen dwang in de godsdienst”, ook andere instructies gelden die geweld in de naam van de godsdienst legitimeren. En dan vervolgt hij met die fameuze oneliner van Paleologus waarin deze zegt dat uiteindelijk “Mohammed enkel kwaadaardige en onmenselijke dingen heeft voortgebracht, zoals het gebod om het geloof te verspreiden met het zwaard”. Zowel de keizer als de paus willen met deze boude uitspraak tot de pointe van hun verhaal komen, namelijk dat “het verspreiden van het geloof door middel van geweld onredelijk is. Geweld is immers onverenigbaar met de aard van God want niet handelen in overeenstemming met de rede is tegengesteld aan de aard van God.” “Een sterke argumentatie tegen een gewelddadige bekering is dit”, stelt Benedictus.

En hij is nog niet uitgeciteerd, want de kerkvader vervolgt tenslotte met een commentaar van Professor Theodor Khoury bij de juist genoemde visie: “Voor de keizer, een Byzantijn die is gevormd door de Griekse filosofie, is die opmerking vanzelfsprekend. Maar voor de islamitische leer is God absoluut onvatbaar. Zijn wil past in geen van onze categorieën, zelfs niet die van de rede.”

Kort door de bocht, zegt Benedictus met geleende woorden: onredelijk handelen –en dus ook gewelddadig handelen- is in strijd met de aard van God. Dit is alleszins zo voor Europeanen die in de traditie van de Griekse filosofen op deze manier over redelijkheid hebben leren denken. Bij moslims echter, hoef je met het argument van de rede niet te komen aandraven want binnen de islam is de wil van God onvatbaar en niet persé voor rede vatbaar. Wat zojuist al bewezen werd met die stoute uitspraak over de tegenstelling tussen “geen dwang in godsdienst” en het gewelddadige karakter van de ‘heilige oorlog’.

Hola, briest Jürgen Mettepenningen, kerkhistoricus van de KULeuven in De Standaard, “het enige dat Benedictus wil doen in zijn speech is het religieus gemotiveerde geweld veroordelen, dat van toen en dat van vandaag”! Want, zo meent Mettepenningen: “Benedictus is net een man van dialoog”.

Mijnheer Mettepenningen moet dan eens uitleggen waarom onze paus geen voorbeelden uit de eigen godsdienstige traditie gebruikt om zijn stelling over rede en geloof te illustreren. Als het hem daar dan toch om te doen was en hij uiteindelijk zo’n voortrekker is voor de interreligieuze dialoog. Voorbeelden genoeg van katholiek en christelijk geweld, me dunkt. Waarom als godsdienstig leider een andere godsdienst aanspreken over de splinter, terwijl je zelf een balk in je oog hebt? Benedictus had de uitspraak van George W. Bush kunnen gebruiken ter illustratie van godsdienstig geweld: “God heeft mij opgedragen te vechten tegen de terroristen in Afghanistan en vervolgens ook de tirannie in Irak te beëindigen. En God staat me bij, ik zal dat doen.” Ook behoorlijk onredelijk, als je ’t mij vraagt. Of waarom niet graven in de eigen pauselijke traditie en het hebben over de bedenkelijke rol van oorlogspaus Pius XII die in tijden van vervolging joden onder dwang wilde bekeren?

Indien de Katholieke Kerk vandaag – temidden van een door de VS georchestreerde islamofobie – de rol wil spelen van bemiddelaar tussen de verschillende godsdiensten en levensbeschouwingen, dan heeft ze dringend een strategisch plan nodig. Eerder dan een straf citatenboek.

Intussen blijkt de onfeilbare paus vooral te betreuren dat moslims hem verkeerd begrijpen: u spijt mij. Een spijtbetuiging die niet als schuldbelijdenis mag misverstaan worden.

<<<Elke Vandeperre

HET OKTOBER'O6-NUMMER

2006-12-07T13:54:39+01:00

{ KENTERINGen ] oktober 2006

{ KOP en munt ]

Bij de Zapatisten

Ruben Segers, student Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie aan de universiteit Leiden ging op stage werken bij een NGO in Mexico. Daar kwam hij bij de Zapatisten terecht, en was ooggetuige van hun manifestatie in Cuernavaca tijdens de verkiezingscampagne.

{ Kop en MUNT ]

Te ver doorgeschoten in de marktmaatschappij

Het probleem Vlaams Belang wordt door de meerderheid van de politici opgelost door geen ideologische strijd te voeren. Getuige daarvan zijn de verkiezingsaffiches. Eric Goeman, woordvoerder van Attac en voorzitter van democratie 2000, geeft zijn visie op de lange en zware politieke strijd die moet geleverd worden tegen de dominante marktmaatschappij.

{ De rode draad ]

Ik word later taboedoorbreker!

Suzan De Poortere is 17 lentes jong, en is gefascineerd door politiek bijbellezen. Toen ze bij de charismatische vernieuwing zat, was dat helemaal anders. Zij doet haar verhaal over haar boeiende evolutie.

De priesters van de vrije markt - Editoriaal juli '06

2006-07-24T16:03:46+02:00

Editoriaal juli '06

De priesters van de vrije markt

Kritische consumenten aller landen, verenigt u! Dezer dagen ligt namelijk het wetsontwerp dat het aantal koopzondagen aanpast op de regeringstafel. De sociale partners eisen alvast dat de beslissing wordt overgelaten aan het overleg dat in het najaar hierover gepland staat, maar de regering wil het er liefst nog even doordrukken voor ze op vakantie vertrekt. De Belgische bisschoppen hebben zich al enkele weken geleden gemengd in het maatschappelijke debat omtrent de plannen om het aantal koop- of winkelzondagen uit te breiden en de zondagsrust. Ze hadden nauwelijks de bisschoppelijke mond geopend of er stond al een liberaal met een vermanend vingertje in de lucht te zwaaien: “In Iran, Irak of Saudi-Arabië kunnen geestelijke leiders misschien zeggen wat mag en niet mag, maar hier niet!”, brieste VLD- kamerlid Bart Tommelein in de kamercommissie Bedrijfsleven. Vreemde redenering toch die een standpunt van de Belgische bisschoppen verbindt aan het gedrag van geestelijke leiders in het Midden-Oosten. Met zo’n zin suggereert Tommelein allerlei ideeën: bijvoorbeeld dat geestelijke leiders, ‘in het christendom net zoals in de islam’, per definitie politieke dictators zijn. En dat ‘ook’ de geestelijke leiders hier bij ons streven naar de macht om burgers (gelovig of niet) allerlei verboden en geboden op te leggen. Om de individuele vrijheid van de burger te beknotten, zeg maar.

Het achterliggende argument waarop Tommelein zijn betoog baseert, is de scheiding tussen kerk en staat. Op een hardnekkige manier blijven de liberalen deze grondwettelijk vastgelegde scheiding tussen godsdienst en staat onjuist interpreteren en verdedigen. Alsof de liberalen niet zouden begrijpen dat het in deze grondwettelijke bepaling niét gaat om een scheiding tussen religie en politiek. Alsof de liberalen geen juristen ter beschikking hebben die hen kunnen uitleggen dat de Kerken zich gerust mogen mengen in het maatschappelijke debat over heikele politieke thema’s. Alsof ze niet zouden weten dat de bisschoppen zonder probleem hun mening mogen geven over wetsontwerpen. Op het moment dat de Katholieke Kerk wetten gaat opleggen en verwacht dat deze wetten in de Belgische wetgeving geïncorporeerd worden, dàn is er sprake van inmenging. Maar misschien is het gevaar voor politieke inmenging vanuit de loge vandaag wel net iets groter dan vanuit katholieke of islamitische hoek, zeker rond het thema van de koopzondagen.

Niettemin past dit ‘scheiding van kerk en staat’-discours vandaag perfect in de liberale strategie om religies verder van het publieke forum weg te duwen en in het private leven op te sluiten. In de visie van Tommelein en Co moeten religies zich vooral bezighouden met God, meditatie, gebed en dat soort geestelijke zaken, maar hun handen van de politiek houden. Het ontgaat hen blijkbaar dat ook je visie op God en spiritualiteit alles met politiek te maken heeft. Of je je nu mengt in het politieke debat over vluchtelingen of zondagsrust, of je doet dat niét: je doet altijd aan politiek. Je neemt positie in door te spreken of te zwijgen, maar altijd is er sprake van politieke stellingname. Het is onmogelijk, beste mijnheer Tommelein, om niét aan politiek te doen. Ook voor de bisschoppen. Wanneer zij vandaag zwijgen over de vluchtelingen- en asielproblematiek, wanneer zij de deuren van hun kerken gesloten zouden houden en vluchtelingen op de straatstenen zouden laten staan, ook dan zouden de bisschoppen aan politiek doen. Vandaag doen de katholieke leiders –met recht en rede- uitspraken over de uitholling van de wekelijkse rustdag: “In een samenleving die sterk getekend wordt door individualisme, is een collectieve begrenzing van de arbeidstijd nodig om samen tijd te kunnen maken voor familiale contacten en voor gemeenschappelijke cultuurbeleving, vrijetijdsbesteding en ontspanning”. Daarnaast verwijzen zij ook naar het religieuze karakter van de zevende dag. Daarvoor zijn zij kerkleiders, niet waar? Maar in de eerste plaats gaat het over een ethisch-economische vraag: Hoe gaat onze samenleving om met de alsmaar toenemende arbeidsdruk, met de 24-uurs economie en de consequenties van de onbegrensde vrije markt? Wat willen wij opofferen aan de mogelijkheid om 7 dagen op 7, te kunnen consumeren? Op zondag kunnen kopen, is dat nu de ‘ultieme vrijheid’? En voor wie? Voor mijn part zijn het uiterst relevante vragen, ook voor wie op zondag geen kerkdeuren platloopt. Met de ‘sabbat’ heeft het jodendom de mensheid een ongelooflijk waardevol geschenk gegeven: één dag waarop het arbeiden ophoudt, één dag waarop grond en lucht, dier en mens weer op adem kunnen komen. Eén dag rust waarvoor niet gevochten moet worden, maar waar iedereen gewoon ‘recht’ op heeft. Om de menselijkheid te bewaren. Willen we dit zomaar opgeven morgen? En mogen ook christenen hierover luidop hun mening verkondigen?

“Het is niet omdat er christenen zijn die ’s zondags naar de eucharistie gaan dat de rest van de samenleving zich daarnaar moet schikken”, meent Tommelein.

Wel, het is ook niet zo dat heel de samenleving zich hoeft te schikken naar de liberale wet van de heilige winst en het dogma van shoppen tot in eeuwigheid, omdat de liberalen daar belang bij hebben.

Elke Vandeperre

HET JULI '06 - NUMMER

2006-07-06T09:14:29+02:00

HET JULI '06 - NUMMER

{ KOP en munt ]

Dan zullen jullie zonen en dochters profeteren en jongeren visioenen zien …

In het KOP-artikel bieden Arianne Van Andel en Alvaro Ramis een diepere kijk op de raakpunten tussen andersglobalistische bewegingen en bevrijdingstheologie in Chili.

{ To the point ]

Tsjernobyl en kernenergie

In To the point wijst Peter Tom Jones op de gevaren van kernenergie. Niet alleen ecologisch is kernenergie een slechte keuze, ook op economisch vlak zijn er argumenten die tegen kernenergie pleiten.

{ Reporter ter plaatse ]

Een ander akkoord tussen Europa en Latijns-Amerika is mogelijk

In Reporter ter plaatse brengt Guido De Schrijver verslag uit van een bijeenkomst in Brussel naar aanleiding van de topontmoeting in Wenen tussen de staatshoofden van de Europese Unie en Latijns-Amerika. Verschillende thema’s passeerden daar de revue: schuldenlast, het uitbouwen van allianties, bilaterale handelsakkoorden, inheemse volkeren, coördinatie van Noord-Zuid strategieën.

Racisme is van A - Editoriaal juni '06

2006-06-19T13:39:09+02:00

Editoriaal juni '06

Racisme is van A

“Het verdriet is van iedereen” kopte De Morgen twee dagen na de moordtocht van Van Themsche door de Antwerpse straten. Het is een leugen. Het verdriet is niet van iedereen. Op fascistische websites maakt men er zich vrolijk over en betreurt men vooral het feit dat een blanke peuter, ‘één van het eigen volk’, mee werd doodgeschoten.

“Het verdriet is van A*” stelde de stad Antwerpen voor als slogan voor de stille tocht die door de familieleden van de vermoorde Mohammed Bouazza, de kleine Luna, en haar kindermeisje Oulemata werd georganiseerd. Een slogan die meteen ook aansluit bij de huidige P.R.-campagne van de koekenstad. De organiserende families en allochtone organisaties lieten zich niet verleiden en waakten er gelukkig over dat deze reclameslogan aangevuld werd met de kern van het probleem: “Tegen racisme en zinloos geweld”.

“Het Vlaams Belang is verantwoordelijk”, weten nu alle democratische partijen. Nog geen week voordien hadden zij de eigen racistische gedachtegang uitvoerig gedemonstreerd in de voorbarige beschuldiging van de ‘Noord-Afrikanen’ (en met de twee daders ook heel ‘de allochtone gemeenschap’) die Joe Van Holsbeeck zouden vermoord hebben om zijn MP3-speler.

Met de onschuld van een eerste communiekantje stelt Bart Somers in De Standaard van 13 mei: “Als je jaar in jaar uit de allochtone gemeenschap stigmatiseert en tot zondebok maakt, dan creëer je een klimaat van haat waardoor racisme wordt aangewakkerd.” Dixit de VLD-voorzitter die in eigen rangen de racistische woordenkramerij van Jean-Marie Dedecker blijft tolereren. Dixit de burgemeester van Mechelen die in eigen stad de voorbije jaren niet anders deed dan de allochtone gemeenschap criminaliseren.

Om te beseffen dat het Vlaams Belang voor deze explosie van racistisch geweld een verpletterende verantwoordelijkheid draagt, daarvoor hoef je niet eens grondig uitgeslapen te zijn. Maar wat vandaag meer dan ooit noodzakelijk blijkt, is het besef dat héél onze samenleving, ook de ‘democratische’ partijen, ook het middenveld, ook de vakbonden, kampen met een diepgeworteld racismeprobleem.

Ondanks feitelijke gegevens die aangeven dat de helft van de allochtonen van Turkse en Marokkaanse origine onder de armoedegrens leeft, en dus moet overleven met 777 euro per maand, viert de mythe over de bevoordeelde allochtoon weer hoogtij. Het discours over allochtonen die vandaag ‘bepamperd’ zouden worden, over de ‘multikul’ van naïeve linksen die de samenlevingsproblemen met kleurlingen niet onder ogen durven zien, over ‘het opgelegde politiek correcte denken’ dat elk debat over de reële problemen zou verlammen, over de dringendheid waarmee de allochtone gemeenschap de eigen ‘probleemjongeren’ en het intern fundamentalisme aan zou moeten pakken … dit racistische discours beperkt zich niet meer tot de VB-huiskamer. Het zit intussen warmpjes ingeburgerd in de VLD-woonst, durft de CD&V-drempel over, vindt onderdak bij NV’A en SP.a en Spirit.

Dit racisme lijkt niet meer met argumenten te genezen. Het heeft geen oor voor redelijkheid, analyses en cijfers, het gelooft niet meer in onrustwekkende parallellen met een verschrikkelijk verleden. Dit racisme is het gepraat beu. Het voelt zich gekwetst. En in de steek gelaten. En bedreigd. Het is niet boos. Het is woedend. Het heeft lak aan flauw gedoe over gelijkheid en de rijkdom van verschillende culturen. Het wil gewoon weer tussen alleen witte Vlaamse mensen haar dagen doorbrengen. Dit racisme laat zich niet meer de mond snoeren of in het verdomhoekje plaatsen.

De banalisering van extreemrechts en zijn racistisch discours –in het VB, in de democratische partijen en in de rest van onze Vlaamse samenleving- is een gevaar voor onze democratie. Hoe zullen wij, en hoe zullen de democratische partijen, deze racistische samenleving genezen? Welke visie zullen zij hier rond ontwikkelen en welk beleid? Welk totaalpakket van maatregelen op het domein van onderwijs, arbeid, wonen, sociaal beleid… zullen zij tot een programma maken om racisme en verrechtsing met huid en haar te bestrijden? En is dat mogelijk, zonder de neoliberale strekking van het sociaal-economische beleid in vraag te stellen?

Het antwoord is aan A.

<<< Elke Vandeperre

* In de Antwerpse promotiecampagne staat die A zowel voor ‘Antwerpen’ als voor ‘U’ in ’t Antwaarps

HET JUNI'06 - NUMMER

2006-06-19T13:35:53+02:00

HET JUNI '06 - NUMMER

{ KOP en munt ] - Voor het cordon sanitaire én een links alternatief

Geweld, racisme, verontwaardiging… vierden hoogtij de afgelopen maanden, en het Vlaams Belang kwam in het oog van de storm terecht. Waar het cordon sanitaire voor de gebeurtenissen sterk onder druk stond, durft nu miemand meer het cordon luidop op de helling te zetten. Maar zal dit nog doorwerken tot de gemeenteraadsverkiezingen in oktober?

{ To the point ] - Solidariteit ma non troppo!

Op 11 mei gaven de Belgische bisschoppen een verklaring waarbij ze zich solidair verklaarden met de mensen zonder papieren in nood. Wie de verklaring goed leest, komt echter tot de vaststelling dat er een grens wordt ingebouwd aan de beleden solidariteit.

{ In beweging ] - Zo’n opleiding, daar zocht ik naar!

In de opleiding het Postgraduaat Agogisch Theologisch Werker zitten mensen die actief zijn in het onderwijs, het pastoraat in parochie of sociale organisatie, het sociaal-cultureel werk met vrouwen, het vakbondswerk, het jongerenwerk, de milieubeweging, het oecumenisch volwassenenvormingswerk. Een bont gezelschap dat zich iedere week over een nieuw onderwerp buigt, en met elkaar in discussie gaat.